Histerektomi spesmenlerinde endometrial tubal metaplazi prevalansı ve risk faktörlerinin araştırılması

Abstract

Endometrial tubal metaplazi, endometrial glandların fallop tüpü epiteline benzer histolojik özellikler kazanması ile tanımlanan bir metaplazi tipidir. Histolojik olarak siliyer hücrelerin varlığı ile karakterizedir ve genellikle benign bir değişiklik olarak kabul edilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, benign nedenlerle yapılan histerektomi spesmenlerinde endometrial tubal metaplazi prevalansını belirlemek ve tubal metaplazi gelişimi ile ilişkili olabilecek klinik ve patolojik risk faktörlerini araştırmaktır. Çalışmaya Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda Eylül 2014 – Aralık 2024 tarihleri arasında benign nedenlerle total histerektomi yapılmış, klinik ve demografik verilerine ulaşılabilen hastalar dahil edildi. Hastalara ait klinik ve demografik veriler hastane kayıtları ve hasta dosyalarından toplandı.Yaş, gravida ve parite, menopoz durumu (premenopozal / postmenopozal), histerektomi endikasyonu, ek endometrial ve uterin patolojiler kayıt altına alındı. Sonuçları analiz edildi. Bu çalışmada 2303 hasta analiz edilmiştir. 2303 histerektomi yapılan hastaların ortalama yaşı 53,15 ±10,60 yıl, uterus spesmenlerinde tubal metaplazi saptananların ortalama yaşı 50,83 ± 8,26 yıl olarak bulunmuştur. 2303 hastadan 177' sinde ETM saptandı ve bu popülasyonda ETM prevalansının %5,08 olduğu bulundu. Histerektomi endikasyonlarından pelvik organ prolapsusu ETM olmayan grupta anlamlı oranda fazla izlendi (p<0,001). Klinik jinekolojik patolojilerden endometrial hiperplazi ETM grubunda %23,1 (27/117), ETM olmayan grupta %8,5 (10/117) oranında saptandı ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,0021). ETM ve endometrial hiperplazilerde altta yatan mekanizmanın uzun süreli karşılanmamış östrojen maruziyeti olması bu istatistiksel anlamlı birlikteliğin proliferatif ortamın bir belirteci olabileceğini ve ETM'nin premalign lezyon olarak kabul edilen hiperplazilerin eşlikçi lezyonu olabileceğini göstermektedir.

Endometrial tubal metaplasia is a type of metaplasia defined by the endometrial glands acquiring histological features similar to fallopian tube epithelium. Histologically, it is characterized by the presence of ciliary cells and is generally considered a benign change. The aim of this thesis study is to determine the prevalence of endometrial tubal metaplasia in hysterectomy specimens performed for benign reasons and to investigate clinical and pathological risk factors that may be associated with the development of tubal metaplasia. Patients who underwent total hysterectomy for benign reasons at the Department of Obstetrics and Gynecology, Firat University Faculty of Medicine between September 2014 and December 2024, and for whom clinical and demographic data were available, were included in the study. Clinical and demographic data were collected from hospital records and patient files. Age, gravida and parity, menopausal status (premenopausal/postmenopausal), hysterectomy indication, and additional endometrial and uterine pathologies were recorded. The results were analyzed. This study analyzed 2303 patients. The mean age of 2303 patients who underwent hysterectomy was 53.15 ±10.60 years, and the mean age of those with tubal metaplasia detected in uterine specimens was 50.83 ± 8.26 years. Endometrial hyperplasia (ETM) was detected in 177 of the 2303 patients, and the prevalence of ETM in this population was found to be 5.08%. Pelvic organ prolapse, an indication for hysterectomy, was significantly more frequent in the group without ETM (p<0.001). Among clinical gynecological pathologies, endometrial hyperplasia was detected in 23.1% (27/117) of the ETM group and 8.5% (10/117) of the group without ETM, and this difference was found to be statistically significant (p=0.0021). The fact that the underlying mechanism in ETM and endometrial hyperplasia is long-term unopposed estrogen exposure suggests that this statistically significant association may be an indicator of a proliferative environment and that ETM may be an accompanying lesion to hyperplasias considered as premalignant lesions.