TADIM DEDEYOLU, BADEMPINARI (ELAZIĞ) KÖYLERİ ÇEVRESİNİN JEOLOJİSİ VE MAGMATİK KAYAÇLARIN PETROGRAFİK ÖZELLİKLERİ

Abstract

T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TADIM, DEDEYOLU, BADEMPINARI (ELAZIĞ) KÖYLERİ ÇEVRESİNİN JEOLOJİSİ VE MAGMATİK KAYAÇLARIN PETROGRAFİK ÖZELLİKLERİ Osman BAYKENDI *y^4** YÜKSEK LİSANS TEZİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Bu Tez / / Tarihinde Aşağıda Belirtilen Jüri Tarafından Oybirliği/Oyçokluğu ile Başarılı/Başarısız Olarak Değerlendirilmiştir. (imza) (imza) (imza) Danışman Prof. Dr. A. Feyzi BİNGÖLII oz Yüksek Lisans Tezi Tadım, Dedeyolu, Badempmarı (Elazığ) Köyleri Çevresinin Jeolojisi ve Magmatik Kayaçların Petrografik Özellikleri Osman BAYKENDİ Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı 1998, Sayfa: 71 İnceleme alanı Elazığ İli'nin yakın güneyinde yer almaktadır. Bölgede yaşlıdan gence doğru; Keban Metamorfıtleri (Permo-Triyas), Kömürhan Ofîyoliti (Üst Kretase), Elazığ Magmatitleri (Üst Kretase), Harami Formasyonu (Maestrihtiyen), Maden Karmaşığı (Orta Eosen), Kırkgeçit Formasyonu (Orta Eosen-Üst Oligosen), Karabakır Formasyonu (Üst Miyosen-Pliyosen), Palu Formasyonu (Pliyo-Kuvaterner), Alüvyonlar (Kuvaterner) bulunmaktadır. Keban Metamorfitleri rekristalize kireçtaşı ve mermerlerden oluşmakta ve Elazığ Magmatitleri üzerine tektonik olarak gelmektedir. İnceleme alanında dar bir alanda yüzeyleyen Kömürhan Ofîyoliti orta-ince taneli gabrolar, bazaltik lav akıntıları ve yastık lavlar ve bunların tümünü kesen diyabaz dayklarından oluşmaktadır. Kömürhan Ofiyolitleri ile geçişli veya yer yer tektonik ilişkili olan Elazığ Magmatitleri bölgede piroklastitler ve bazalt üyesi şeklinde iki üyeye ayrılmıştır. Piroklastitler çoğunlukla andezitik bileşimli kristal tüf, lapilli tüf ve aglomeralardan oluşmaktadır. Bazalt üyesi ise genellikle intersertal doku gösteren bazaltik lav akıntıları ve yastık lavları kapsamaktadır.

Ill Harami Formasyonu'na ait kireçtaşları Elazığ Magmatitlerine ait piroklastik kayaçlar içerisinde merceksi geometriye sahip bir şekilde bulunmaktadır. Bu nedenle Harami Formasyonu ile Elazığ Magmatitleri uyumlu ve aynı yaşlı (Maestrihtiyen) olarak değerlendirilmiştir. İki birim aynı denizel ortamda oluşmuş, denizin sığ kesimlerinde ve volkanizmanın kesikliğe uğradığı dönemlerde Harami Formasyonu çökelmiştir. İnceleme alanında yüzeyleyen magmatik birimlerden Karabakır Formasyonu ise olivinli bazaltlar, volkan bombaları ve skorya depolanmalarından oluşmuştur. Gerek volkan bombalarının geometrik şekilleri, gerekse skorya depolanmalarının varlığı kesin olmamakla beraber bunların stromboli tipi püskürmelerle oluşabileceği fikrine götürmüştür. İnceleme alanındaki en genç birim ise Palu Formasyonu'dur. Birim yüzeylediği alanlarda kendinden daha yaşlı olan birimlere ait parçalar içeren gevşek tutturulmuş konglomeralardan oluşmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Elazığ Magmatitleri, piroklastit, volkan bombası, kristal tüf, Harami Formasyonu, Elazığ, Türkiye.IV ABSTRACT Master Thesis The Geology of Tadım, Dedeyolu,Badempınan (Elazığ) Villages Vicinity and Petrographical Features of The Magmatic Rocks Osman BAYKENDİ Fırat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Geological Engineering 1998, Page: 71 The investigated area is situated in the south of Elazığ town. Nine different stratigraphic units are present from old ones to young ones in the studied area; Keban Metamorphics (Permo-Triassic), Kömürhan Ophiolite (Upper Cretaceous), Elazığ Magmatics (Upper Cretaceous), Harami Formation (Maastrichtian), Maden Complex (Middle Eosen), Kırkgeçit Formation (Middle Eocene-Upper Oligocene), Karabakir Formation (Upper Miocene-Pliocene), Palu Formation (Plio-Quaternary), Alluviums (Quaternary). The Keban Metamorphics consist of recrystallized limestones and marbles, and thrusted on to the Elazığ Magmatics. The Kömürhan Ophiolite, which crops out in a small area, is composed of middle- fine grained gabbros, basaltic lava flows and pillow lavas and diabase dikes cutting all these. The Elazığ Magmatics transitive with the Kömürhan Ophiolite or occasionally tectonic releated are differed two member as pyroclastics and basalts. The pyroclastics are