GİZLİ ANTLAŞMALAR ÇERÇEVESİNDE SAN REMOKONFERANSI’NDA ORTADOĞU’YU ŞEKİLLENDİRMEÇABALARI

Abstract

Ortadoğu toprakları tarih boyunca insanlık için kıymetli bir coğrafya olmuştur. Osmanlı Devleti hâkimiyetinde uzun yıllar barış ve huzurun egemen olduğu Ortadoğu toprakları Osmanlı Devleti’nin eski gücünü kaybetmesi, Sanayi İnkılabı ile Avrupa’nın emperyalist ihtiyacının artması sonucu dünya devletleri için odak noktası olmuştur. Her büyük gücün hâkim olmak istediği Ortadoğu, Birinci Dünya Savaşı’nda mücadelenin merkezi hâline gelmiştir. İtilaf Devletleri savaştan sonra birbirleriyle mücadele etmemek için Osmanlı Devleti’nin Ortadoğu topraklarını İstanbul, Londra, Sykes-Picot, Saint Jean De Maurienne Antlaşmaları ile paylaşmışlardır. Ancak savaştan sonra bu antlaşmalar bazı değişikliklere uğramış San Remo Konferansı öncesi Paris ve Londra Konferansları ile nüfuz bölgeleri yeniden düzenlenmiştir.San Remo Konferansı ile İtilaf Devletleri’nin Ortadoğu ve Anadolu’da kurmak istediği sisteme ABD’nin dâhil olmayacağı ortaya çıkmıştır. Ermeniler için vaat edilen Ermenistan devletinin sadece kâğıt üzerinde olabileceği netleşmiştir. İngiltere’nin Kürt devleti kurma planının üstü örtülmüştür. İtalya’ya rağmen Trakya’nın ve İzmir’in yönetimlerinin Yunanistan’a bırakılması ise İngiltere’nin Ege’de sınırları geniş bir Yunan devletini çıkarlarına uygun gördüğünün kanıtıdır. San Remo Konferansı kararları İtilaf Devletleri tarafından Ortadoğu ve Anadolu toprakları için nihai bir son olarak kabul edilmiştir. San Remo Konferansı’nda aralarındaki anlaşmazlığı çözen Müttefikler Anadolu için Sevr Antlaşması’nı uygulamayı, Arap toprakları için ise manda yönetimleri kurmayı kararlaştırmışlardır. Çalışmada Ortadoğu’nun gizli antlaşmalar ile çizilen sınırlarına San Remo Konferansı’nın etkisi üzerinde durulmuştur.