CuAlFe Yüksek Sıcaklık Şekil Hafızalı Alaşımın Martensitik Dönüşüm Termodinamiği ve Yapı Analizi

Abstract

Bu makalede sunulan çalışma, yeni bir bileşime ve yeni martensitik dönüşüm sıcaklıklarına sahip bir CuAlFe yüksek sıcaklık şekil hafızalı alaşımın (YSŞHA) şekil hafıza etkisi özelliklerini rapor etmektedir. Bu kapsamda, bakırca zengin üçlü CuAlFe yüksek sıcaklık şekil hafızalı alaşımı (YSŞHA) vakumlu bir ark eriticide dökümü yapılarak üretildi. Hem DSC hem de DTA ölçüm termogramları, alaşımın ısıtılması ve akabinde soğutulması sırasında mükemmel martensitik faz dönüşüm pikleri gösterdi. Farklı DSC ısıtma/soğutma hızlarında ileri ve ters martensitik dönüşüm piklerinin yüksek ısıl kararlılığa sahip olduğu ve bu dönüşümlerin sıcaklık aralığı 100 °C’nin üzerinde yaklaşık 220-340 °C arasında oluştuğu görüldü. Bundan dolayı alaşım yüksek sıcaklıkta şekil hafızalı alaşım olarak sınıflandırıldı. Ayrıca, martensit fazlarının oluşumu, yani alaşımın şekil hafıza etkisine yönelik mikroyapısal temel mekanizma, CuKa radyasyonu kullanılarak oda sıcaklığında elde edilen X-ışını kırınımı (XRD) deseni ile doğrulandı. Bu çalışmanın bulguları, farklı şekil hafızalı özelliklerin oldukça talep edildiği yüksek sıcaklık şekil hafızalı alaşımlarla ilgili uygulama alanlarında faydalı olabilir.

The work presented in this paper reports the shape memory effect characteristics of a CuAlFe high-temperature shape memory alloy (HTSMA) with a new composition and new martensitic transformation temperatures. In this context, casting via a vacuum arc melter produced the Cu-rich ternary CuAlFe high-temperature shape memory alloy (HTSMA). Both DSC and DTA measurement thermograms showed excellent martensitic phase transformation peaks while heating the alloy up and cooling it back. The forward and reverse martensitic phase transformation peaks at different DSC heating/cooling rates had high thermal stability, and the temperature range of these transformations was found above 100 °C between 220-340 °C circa. Therefore, this classifies the alloy as a high-temperature shape memory alloy. Moreover, the formation of the martensite phases, i.e. the microstructural base mechanism for the shape memory effect of the alloy, was confirmed by X-ray diffraction (XRD) pattern obtained at room temperature using CuK? radiation. The findings of this study can be helpful in the high-temperature shape memory alloy-related application areas, in which areas different shape memory properties are highly demanded.