BASKİL-AKUŞAĞI (B ELAZIĞ) YAKIN CİVARININ BİYOSTRATİGRAFİSİ VE PALEONTOLOJİSİ

Abstract

ffl ÖZET Yüksek Lisans Tezi BASKİL-AKUŞAĞI (B ELAZIĞ) YAKIN CİVARININ BİYOSTRATİGRAFİSİ VE PALEONTOLOJİSİ Güîdaî AYGEN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı 2000, Sayfa- 80 Bu çalışmada; Toros Orojenik Kuşağı' run doğu kesiminde yer alan, Baskil- Akuşağı dolaylarında yüzeyîeyen Orta Eosen-AH Miyosen yaşlı birimlerin bentik foraminifer îopluluklanmn ayrıntılı olarak incelenmesi amaçlanmıştır Bölgede Permo-Karbonifer'den Kuvaterner'e kadar değişik yaşlarda formasyonlar bulunmaktadır. Permo-Karbonifer yaşlı rekrislaîize kireçtaşı ve mermerlerden oluşan Keban Meiamorfitleri'ni diskordan olarak üstleyen Orta Eosen (Bartoniyen) yaşh konglomera, fosilli kumtaşı, marn, algli kireçtaşı, kumlu kireçtaşı, çamurtaşı litolojisindeki Kırkgeçit Formasyonu, sığ deniz ve yamaç fasiyesîeri ile karakterize edilir. Kırkgeçit Formasyonu' nu diskordan olarak üzerleyen Alibonca Formasyonu, karasal ortamı simgeleyen bir konglomera (fan delta çökelîeri) ile başlar, kumlu kireçtaşlan, kireçtaşîars ve kalın katmanlı marnlar ile son bulur. Formasyon gittikçe derinleşen denizel bir ortamın ürünüdür. Alibonca Forrnasyonu'nu uyumsuz olarak üstleyen Pliyo-Kuvaterner yaşîı Palu Formasyonu arazide pembemsi, koyu renkte görülen, kaba-orta tane boylu gevşek tutturulmuş çamur matriksîi ve değişik yuvarlaklaşma gösteren çakıllardan ibarettir ve karasal ortamda (alüvyon yelpazesi, örgülü ırmak) çökeîmiştir. İnceleme alanının en genç oluşukları olan Kuvaterner yaşlı alüvyonlar ise geniş sahalara yayılmış olmasına rağmen,IV haritaîanabilir özellikte olanlar, nehir ve sürekli akan dere yataklarında görülür. İrili ufaklı çakıl, kum ve şiltten oluşan alüvyonlarla temsil edilir. Yaklaşık 1İ5 km"" lik bir alam kapsayan çalışma sahasında geniş yüzlekier veren Kırkgeçit ve Alibonca Formasyonlarından toplam 4 adet ölçülü stratigrafi kesiti alınmıştır. Stratigrafîk kesitlerden derlenen sistematik örneklerin incelenmesiyle 32 cins ve 17 tür bentik ve planktik foraminifer saptanmıştır. Orta Eosen yaşlı Kırkgeçit Formasyonu ve Alt Miyosen yaşlı Alibonca Formasyonu'mm kumlu kireçtaşı, kireçtaşı ve mam ardalanmalî katmanlarında biyostratigrafi destekli 3 bentik foraminifer zonu ayırtlanmıştır. Orta Eosen'de Nummulites perforatus, Erken Miyosen'de Mio^>psinoides complanatus ve Miogypsina irregularis zonlan saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Toros Orojenik Kuşağı, biyostratigrafi, bentik foraminifer, Eiazığ-Baskil.V ABSTRACT Masters Thesis THE BIOSTRATÎGRAPHY AND PALEONTOLOGY OF CLOSE VICINITY OF AKUŞA?I VILLAGE, BASKİL IN THE WEST OF ELAZI? Güidal AYGEN Fırat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Geological Engineering 2000, Page: 80 In this study, benthic foraminifera assamblages of Middle Eocene-Lower Miocene aged units have been investigated. These units are present at Akuşağı village, Baskil that is located at east part of Taurus Orogenic Belt. The age of rock units in the study area ranges from Paleozoic to Quaternary. The oldest rock unit, the Permian aged Keban Metamorphics, that consists of recrystallyzed limestone and marbles. The Middle Eocene aged Kırkgeçit Formation overlie the metamorphics. This formation is represented by the intercalation of conglomerate, fossiliferous sandstone, marl, algal limestone, sandy limestone and mudstone that is characterized by shallow marine and slope facies in the investigated area. Alibonca Formation that overlies Kırkgeçit Formation unconformably is the product of a marine environment which gets deep increasingly. Alibonca Formation is represented by conglomerate at the basement that characterizes the continental environment ( fan delta deposits ), and continues upward with sandy limestone, limestone and thick marl layers. This formation is overlain by Plio-Quaternary aged Palu Formation disconformabiy. Palu Formation characterizes a continental environment with pink color, loosely cemented, with mud matrix, mean-coarse grained gravels. Quaternary aged alluvium is the youngest unitVI and crops out large areas in the study area. But the mapped ones are present in the river channels. The alluvium consists of various gravel size, sand and silt. This investigation extends an area of Iİ5 km2. The Kırkgeçit Formation and the AHbonca Formation has wide outcrops in the study area. Four stratigraphie sections were mesaured from these two formations. 32 genus and Î7 species of benthic and pianctonic foraminifera have been determined in the systematic samples gathered from stratigraphical sections. Three biostratigraphically supported benthic foraminifera zones were distinguished in sandy limestone, limestone and marl of Middle Eocene aged Kırkgeçit Formation and Lower Miocene aged Alibonca Formation. Nummnlites perforates zone is determined in Middle Eocene, Miogypsinoides complanatus and Miogypsina irregularis zones are determined in Early Miocene. KEY WORDS: Taurus Orogenic Belt, biostratigraphy, benthic foraminifera, Elazığ-BaskiL