Hazar Gölü Sedimentinde Jeolojik Dönemlere Bağlı Olarak Bazı Elementlerin Konsantrasyonlarının Belirlenmesi

Abstract

Bu çalışmada Hazar Gölü (Elazığ)'nden alınan karotta derinlik profili boyunca sedimentte bazıelementlerin konsantrasyonlarının belirlenmesi ve sonuçların son jeolojik dönemlere görekarşılaştırması amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik Hazar Gölü’nde tamamlanmış olan 111Y045 NoluTÜBİTAK projesi kapsamında alınmış piston karotlarından her 5 cm’de bir örnekler alınarak,arsenik (As), civa (Hg), molibden (Mo), baryum (Ba), uranyum (U), kalay (Sn), titanyum (Ti), lantan(La) ve berilyum (Be) elementlerinin düzeyleri belirlenmiştir. Ba, Hg, La, Ti ve U elementlerinin endüşük konsantrasyonları (sırasıyla 111 ppm, 0.01 ppm, 4.4 ppm, 1190 ppm and 0.6 ppm) 81 -83 cmderinlikte bulunmuştur. Bu derinliğin G.Ö. 10 000 yıl önceye ve Holosen Döneme (günümüzden10,5 bin yıl öncesi) denk geldiği belirlenmiştir. As, Ba, Hg, Sn, La, Mo, Ti ve U elementlerinin enyüksek konsantrasyonları farklı derinliklerde bulunmuştur. En yüksek Hg konsantrasyonu 4-6 cmderinlikte belirlenmiş olup, bu derinliğin günümüze denk geldiği tespit edilmiştir. As ve Baelementlerinin en yüksek konsantrasyonlarının Buzul Öncesi Dönem/Geç Pleyistosen Döneme(günümüzden 10,5 bin yıl önce) denk geldiği bulunmuştur. Diğer elementlerin (Sn, La, Mo ve Ti)en yüksek konsantrasyonlarının ise Son Maksimum Buzul Öncesi Dönem/Geç Pleyistosen Döneme(günümüzden 23-16 bin yılları arası) denk geldiği belirlenmiştir. Bu farklılıkların nedeni olarak, gölekosisteminin bulunduğu havzanın jeolojik yapısı, biyolojik ve hidrolojik süreçler, iklimsel faktörlerve göl havzasındaki antropojenik faktörler gösterilebilir.