SAĞLIK ÇALIŞANLARININ VİRAL SALGINLARA KARŞI ALGILADIKLARI STRES VE ANKSİYETENİN EBEVEYN ÖZ YETERLİLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

Amaç: Bu araştırma, salgın dönemlerinde sahada çalışan sağlık çalışanlarının, karşılaştıkları stres ve anksiyete durumlarının, ebeveyn öz-yeterlilikleri üzerine oluşturduğu etkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel türdeki bu araştırma 15 Nisan 2023-01 Haziran 2024 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi'nde çalışan 235sağlık çalışanı (hekim, hemşire ve ebe) oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında 'Tanıtıcı Bilgi Formu' ve 'Sağlık Çalışanları için Virüs Epidemisine Bağlı Stres ve Kaygı Ölçeği' ile 'Yenilenmiş Berkeley Ebeveyn Öz-Yeterlik Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde;tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin yanı sıra (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma), Kolmogrov Smirnov testi, Kruskall- Wallis testi, ANOWA, Student t-Testi ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının %62.8'i kadınlar, %80,5'i hemşire ve %40.7'si 31-40 yaş aralığındadır. Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının viral salgınlara karşı algıladıkları stres ve anksiyete (SAVE -9) ile ebeveyn öz-yeterlilik düzeyi arasında negatif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Regresyon analizi sonucunda, sağlık çalışanlarının viral salgınlara karşı algıladıkları stres ve anksiyete düzeylerinin ebeveyn özyeterlilik düzeylerini ?=0,173 (%17,3) oranında açıkladığı ve (R2:0.030)düzeyinde etkilediği bulunmuştur. Sonuç: Sahada aktif halde çalışan sağlık çalışanlarının stres ve anksiyete durumlarının, ebeveyn öz-yeterlilikleri ile negatif yönlü düşük düzeyde anlamlı bir ilişkisi belirlenmiştir. Salgın döneminin en aktif çalışanlarından biri olan sağlık çalışanlarının aile ilişkilerini kuvvetlendirmek ve çocuklarının ruh sağlığının bozulmasının önlemek amacıyla kısa veya uzun vadeli önlemler almak, sağlık çalışanlarının pandemi dönemini daha az hasarla atlatmasına ve etkin bir şekilde çalışmalarına katkı sağlabilir. Anahtar Kelimeler: Ebeveyn Özyeterliliği, Halk Sağlığı Hemşireliği, Sağlık Çalışanları, Salgın.Objective: This study was conducted to examine the effect of stress and anxiety levels perceived by healthcare workers in the field during epidemic periods on their parenting self-efficacy. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between 15.04.2023 and 01.06.2024. The study sample consisted of 235 healthcare workers (physicians, nurses, and midwives) working at Elazığ Fethi Sekin City Hospital. Data collection tools included the Descriptive Information Form, Stress and Anxiety Scale Related to Virus Epidemic for Healthcare Workers, and the Revised Berkeley Parenting Self-Efficacy Scale. Data analysis involved descriptive statistical methods such as frequency (number, percentage, mean, standard deviation), Kolmogorov-Smirnov test, Kruskal-Wallis test, ANOVA, Student t-Test and regression analysis were employed. Results: 62.8% of the participants were women, 80.5% were nurses, and 40.7% were in the 31-40 age range. A negatively low-level significant relationship was found between healthcare workers' stress and anxiety (SAVE-9) levels regarding the viral epidemic and their parenting self-efficacy. Regression analysis revealed that the stress and anxiety levels perceived by healthcare workers towards viral outbreaks explained ?=0,173 (%17,3) of the variance in parenting self-efficacy and affected it by (R': 0.03). Conclusion: A negatively low-level significant relationship was determined between the stress and anxiety levels of healthcare workers actively working in the field and their parenting self-efficacy. Taking short- or long-term measures to strengthen family relationships and prevent the deterioration of children's mental health can help healthcare workers navigate the pandemic with less damage and contribute to their effective work. Key Words:Parental self-efficacy,Public Health Nursing, Healthcare professionals, Pandemic.