1723-1736 İRAN SEFERLERİ SIRASINDA ANKARA KAZASINDAN TOPLANAN AVARIZ VERGİLERİ (ŞER?İYYE SİCİLLERİNE GÖRE)

Abstract

Bir savaş karşısında gereken olağanüstü harcamaları karşılamak üzere Divan tarafından konulan; miktarı, zamanı ve çeşidi önceden bilinemediği için kanunnamelere geçirilmeyip, ancak sefer ilanında padişah fermanıyla toplanan vergilere “avarız” adı verilmiştir. Avarız vergileri çok çeşitlidir. Avarız, nüzül, sürsat, imdâd-ı seferiyye, imdâd-ı hazariyye, menzil giderleri, ordu için temin edilen hayvanlara yapılan masraflar, paşalar için harcanan paralar, ferman ile görevlendirilen kişilerin yemek ve konaklama giderleri, teftiş için gelen görevlilere, şehir kethüdalarına, mahkeme çalışanlarına ücret, mahkeme harçları; kısacası o yerde devlet adına yapılan her tür masraf ve devlet memurlarının ücret ve giderleri avarız türü vergilerden olup, o yerin halkından tahsil edilmiştir. Bu çalışmada Ankara Kazası esas alınarak, 1723-1736 İran seferleri sırasında hangi vergilerin toplandığı, bu vergilere sonradan ne tür eklemeler yapıldığı, vergi toplanırken nasıl bir yol izlendiği, halkın ödemek zorunda kaldığı vergi miktarı; dolayısıyla halkın savaşlardan iktisadi açıdan nasıl etkilendiği incelenmiştir.

In order to cover the extraordinary expenses required in the face of a war, the amount, time and type put in by assembly was not passed to the laws because it was not known in advance, but the taxes collected during war by the Sultan's edict were called “avariz”. Avariz, nuzul, sursat, imdâd-ı seferiyye, imdâd-ı hazariyye, range expenses, expenses for the animals provided for the army, money spent for pashas, food and accommodation expenses of persons appointed by the edict, the officials who came for inspection, the city governors, remuneration for court employees, court fees; In short, all kinds of expenses made on behalf of the state in that place and the wages and expenses of public officials are from avariz type taxes and were collected from the people of that place. In this study, based on the Ankara district, it was examined which taxes were collected during the Iranian wars in 1723-1736, what kind of additions were made to these taxes later, how the way was followed when collecting taxes, the amount of taxes the people had to pay; therefore, how the people were affected economically by the wars.