Hedonik Tüketimle İlgili Yazılmış Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi

Abstract

Bu araştırmanın amacı 2005-2025 yılları arasında Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Tez Merkezi’nde yer alan ve hedonik tüketimle ilgili yazılmış lisansüstü tezlerin yirmi parametre üzerinden bibliyometrik analizinin yapılmasıdır. Veri toplama yöntemi olarak doküman incelemesi kullanılmış ve veri analizde sayısal analiz tekniği kullanılmıştır. 06.08.2025-13.08.2025 tarihleri arasında “hedonik tüketim” ve “hedonic consumption” anahtar kelimeleriyle 82 adet lisansüstü teze ulaşılmıştır. Analizler sonucunda, en fazla tezin 2019 yılında yazıldığı, tezlerin %84,15’nin yüksek lisans ve %15,85’inin doktora tezi olduğu, yazım dilinin %96,34 ile Türkçe olduğu, tez yazarlarının %67,07 ile kadın yazarlarda ağırlık kazandığı belirlenmiştir. En fazla tez yazılan üniversitenin %8,54 ile Marmara Üniversitesi olduğu, tezlerin %85,37 ile devlet üniversitelerinde daha fazla yazıldığı tespit edilmiştir. Buna ek olarak tezlerin %80,49’nün Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne bağlı olarak ve %54,88 ile İşletme Anabilim Dalı’nda yazıldığı belirlenmiştir. Ayrıca tezlerin %39,02’nin profesör unvanındaki danışmanlar tarafından yürütüldüğü, sayfa sayısının %68,29 ile 101-200 sayfa arasında yoğunlaştığı belirlenmiştir. Tezlerin %84,15’inde nicel yöntem kullanıldığı, %59,76’nda araştırma modeli olduğu ve %78,05’de araştırma hipotezi bulunduğu saptanmıştır. Ancak tezlerin %62,20’de pilot uygulama yapılmadığı belirlenmiştir. %84,15 ile en çok kullanılan veri toplama aracının anket olduğu, %42,68 ile en çok kullanılan örnekleme yönteminin kolayda örnekleme yöntemi olduğu ve tezlerin %50’nde örneklem büyüklüğünün 301-450 arasında olduğu tespit edilmiştir. Tezlerde en fazla çalışılan örneklem grubunun %53,66 ile genel tüketiciler olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hedonik tüketimle ilişkili en sık kullanılan kavramların tüketici davranışı, tüketim; hedonizm, sosyal medya, faydacı tüketim ile tüketim kültürü olduğu tespit edilmiştir.