Osmanlı Devleti’nde 1704 Yılı Sikke Tashihi ve Fiyatlara Etkisi

Abstract

Osmanlı klasik döneminde madeni para rejimi hâkim olduğundan piyasada kırkık, vezni ve ayarı düşük paralar çoğalınca fiyatlar yükselir, alım gücü azalırdı. Bu durum esnaf ve halk arasında anlaşmazlıklara yol açar; ayrıca vergi tahsildarlarının bu paraları almak istememesi halkın şikâyetine, askerlerin maaşının bu ayarı düşük paralarla ödenmek istenmesi ise isyanlara sebep olurdu. Bu nedenle tedavülde bulunan paralar toplanarak belli bir standart üzerinden tekrar piyasaya sürülür ve bu işleme “sikke tashihi” denirdi. Paraların standartlaştırılmasıyla fiyatlar yeniden tespit edilir ve belirli oranlarda düşürülürdü. 1589, 1600, 1618, 1624 ve 1640’da sikke tashihleri yapılmıştır. 1600 ve 1640’da yapılan tashihlerden sonra narh defterleri oluşturulmuş, çeşitli gıda ve eşyaların fiyatı düşürülmüştür. 1704 yılında da önemli bir sikke tashihi yapılmıştır. Bu çalışmada 1704 yılında yapılan sikke tashihi incelenmiştir. Tashih öncesinde paranın durumu ve bu tashihten sonra verilen narhlar incelenmiş, tashih öncesindeki fiyatlar ile tashih sonrasındaki fiyatlar karşılaştırılmış; fiyat düşüşlerinin hangi oranlarda ve hangi maddeler üzerinde yapıldığı, hangi şehirleri ne oranda etkilediği tespit edilmeye çalışılmıştır.Since the coin regime was dominant in the Ottoman classical period; when the clipped and lightly coins increased in the market, prices would rise and purchasing power would decrease. This situation causes disputes between the tradesmen and the public; In addition, the fact that tax collectors do not want to take these coins would cause public complaint, and the payment of soldiers' salaries with lightly coin would cause riots. For this reason, coins found in circulation are collected and re-released according to a certain standard, and this process was called “Sikke Tashihi (Coin Correction)”. By standardizing the coins, prices would be re-determined and lowered at certain rates. Coin corrections were made in 1589, 1600, 1618, 1624 and 1640. After the corrections made in 1600 and 1640, narh notebooks were created and the price of various food and goods was reduced. An important coin correction was also made in 1704. In this study, the correction of coin which was made in 1704 was examined. The state of coin before the correction and the narhs which were given after this correction were examined, prices before the correction and prices after the correction were compared; it was tried to determine which rates and substances the price reductions were made on, which cities affected by what rate.