KEMOTERAPİ ALAN MEME KANSERLİ HASTALARDA SOLUNUM EGZERSİZİNİN BULANTI KUSMA VE FONKSİYONEL DURUMA ETKİSİ

Abstract

Çalı?mada solunum egzersizinin meme kanserli hastalarda kemoterapiye bağlı bulantı-kusma ve fonksiyonel durumları üzerine etkisini belirlemek amaçlanmı?tır. Hastalar randomize kontrollü olarak deney (n=30) ve kontrol (n=30) gruplarına ayrılmı?tır. Veriler hasta tanıtım formu, Fonksiyonel Ya?am ÖlçeğiKanser (FYÖ-K), Visual Analog Skalası, bulantı-kusma-öğürme sayıları ve hastanın yaptığı solunum egzersiz saatlerini içeren form aracılığıyla toplanmı?tır. Hastalar yedi gün boyunca takip edilmi? olup, deney grubuna altı gün boyunca solunum egzersizi yaptırılmı?tır. Yedinci gün tüm hastalara tekrar FYÖ-K tekrarlanmı?tır. Çalı?mada, deney grubundaki hastaların birinci gün hariç diğer günlerde solunum egzersizi sonrası kontrol grubundaki hastalara göre anlamlı olarak daha dü?ük düzeyde bulantı ?iddeti ya?adıkları saptanmı?tır (p<0,05). Yine deney grubundaki hastaların solunum egzersizi sonrası bulantı, kusma ve öğürme sayılarının kontrol grubundaki hastalara göre daha az olduğu bulunmu?tur (p<0,05). Çalı?mada solunum egzersizinin ön test ve son test ölçümlerinde deney grubundaki hastalarda FYÖ-K'ün genel iyilik hali alt boyutu hariç diğer tüm alt 2 boyutlarda ve toplam puanda artı? olduğu, kontrol grubundaki hastalarda ise fiziksel fonksiyonlar alt boyutu, GIS fonksiyonları alt boyutu ve FYÖ-K toplam puanda belirgin bir dü?ü? görülürken, diğer alt boyutlarda herhangi bir deği?iklik olmadığı ve bu deği?imin her iki grupta anlamlı farklılık gösterdiği saptanmı?tır (p<0,05). Sonuç olarak; solunum egzersizinin kemoterapiye bağlı bulantı, kusma ve öğürmeyi azalttığı ve hastaların fonksiyonel durumları üzerinde olumlu yönde etki sağladığı görülmü?tür. Anahtar Kelimeler: Kemoterapi, Bulantı Kusma, Meme Kanseri, Solunum Egzersizi, Fonksiyonel Duru

This study was conducted to determine the effect of breathing exercise on chemotherapy-induced nausea-vomiting and functional condition in patients with breast cancer. The patients were divided into experimental (n=30) and control (n=30) groups in a randomized and controlled way. The data were collected using patient information form, Functional Life Scale-Cancer (FLS-C), Visual Analog Scale, and a form including the numbers of nausea-vomiting-gagging and hours of breathing exercises. The patients were followed up for seven days. Breathing exercise were performed to the experimental group for six days. On the seventh day, FLS-C was repeated for all patients. In the study, it was determined that the experimental group experienced significantly lower levels of nausea severity after the breathing exercise on the days except for the first day, compared to the control group (p<0.05). Also, the experimental group had fewer numbers of nausea, vomiting and gagging after the exercises, compared to the control group (p<0.05). In the pretest and posttest measurements of the breathing exercise, it was determined that there was an increase in the total score and subscales of FLS-C except for the subscale of general well-being in the experimental group. While 4 there was a distinct decrease in total score of FLS-C and the subscales of physical functions and GIS functions in the control group, there was no change in the other subscales and the change was significantly different in both groups (p<0.05). Consequently, it was observed that breathing exercise reduced chemotherapy-induced nausea, vomiting, and gagging and affected their functional condition positively. Keywords: Chemotherapy, Nausea-Vomiting, Breast Cancer, Breathing Exercise, Functional Condition