XII. YÜZYIL BİZANS ANADOLUSU’NDA KENTSEL EKONOMİ: TEMEL DİNAMİKLER VE PERGAMON ÖRNEĞİ

Abstract

XII. yüzyıl Akdeniz Dünyası politik, sosyal ve ekonomik anlamda önemli değişimlere sahneolmuştur. Doğu’da Haçlı Seferleri’nin doğurduğu sonuçlarla birlikte yeni bir düzen başlamış,Batı’da ise büyük siyasî otoritelerin derin politikalar güttüğü “Yeni Avrupa” modeli şekillenmiştir.Diğer taraftan Bizans İmparatorluğu, XI. yüzyılda yaşadığı çok boyutlu krizi atlatarak; KomnenosRestorasyonu ile birlikte bir yükseliş içerisine girmiş ve bölgenin önemli aktörleri arasındaki yerinialmıştır. Mevzubahis süreçler belirli amiller etrafında gelişirken, üretim ve değişim ekonomisi baştaolmak üzere, Bizans İmparatorluğu’nun iktisadî yapısında birtakım olumlu gelişmelere yol açmıştır.Bu minvalde, XII. yüzyıl Bizans Anadolu’su olarak nitelendirebileceğimiz ve temelde Batı ve KuzeyBatı Anadolu şehirlerini kapsayan bölgede yaşanan ekonomik değişimlerin, kent ekonomileriüzerinde ne gibi etkiler bıraktığının tespiti ve tahlili üzerine yoğunlaşacağız. Mevzubahis dönemdekayda geçen yenilikler, imalat sanayisindeki gelişmeler, demografik yapıda meydana gelendeğişimler başta olmak üzere kentsel ekonomi olgusuna doğrudan etki yapan kriterleri göz önünealarak doğru sonuçlar çıkarmaya çalışacağız. Özel olarak Pergamon kenti üzerinde yoğunlaşmamızın nedeni ise bu yüzyılın genel karakteriyle ilgili bir durum olarak, unutulan birşehrin ekonomik ve demografik anlamda yeniden canlanması bağlamındadır. Kentin tarihsel süreçiçerisindeki gelişimi, iktisadi ve sosyal sisteminde meydana gelen çözülmeyi ve XII. yüzyıldakitekamülünü inceleyeceğiz