Maddi Hasarlı Trafik Kazaları İçin Sinirsel-Bulanık Ağ Tabanlı Bir Kusur Tespit Modeli

Abstract

Maddi hasarlı bir trafik kazası meydana geldiğinde, kazaya dahil kişilerin tümü, yetkili ve görevli kişinin gelmesine lüzum görmezlerse, bunu aralarında yazılı olarak saptamak sureti ile kaza yerinden ayrılabilirler. Kazaya dahil kişiler kendi aralarında anlaşamaz ise tarafların kayıplarının tazmin edilmesi için kusur oranlarının belirlenmesinin önemi büyüktür. Son yıllarda trafik kazalarıyla ilgili hazırlanan bilirkişi raporları incelendiğinde kusur oranlarının kabaca belirlendiği, ayrıntılı kaza analizlerinin yapılmadığı görülmektedir. Bu çalışmada, karşılıklı anlaşma yoluyla çözülemeyen ve hakkında dava açılıp bilirkişi görüşüne ihtiyaç duyulan maddi hasarlı trafik kazalarında hassas kusur tespiti yapacak ANFIS (Adaptif Ağ Tabanlı Bulanık Mantık Çıkarım Sistemi) tabanlı bir model geliştirilmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu'nun konuyla ilgili 2016 yılına kadar yapılan istatistiklerine göre, en sık görülen kaza tipleri göz önüne alınarak dört adet temel kaza senaryosu benzetim yoluyla yeniden canlandırılmıştır. Her senaryo için 500 adet veri üretilmiş, 10 katlı çapraz doğrulama ile bu verilerin %90’ı eğitim %10’u ise test için kullanılmış olup alınan sonuçlar, önceki çalışmalarda elde edilen tahmin sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda ANFIS tabanlı kusur tahmin modelinin, kazaya yönelik çeşitli parametreleri değerlendirerek çok düşük hata oranları ile taraflara ait kusurları belirleyebildiği görülmüştür.