ÖZEL OKULLARDA EĞİTİM VEREN ÖĞRETMENLERİN DUYGUSAL EMEK GÖSTERİMLERİNİN TÜKENMİŞLİK DÜZEYLERİ ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

Tükenmişlik duygusu kısa süreli, gelip geçici bir durum olmayıp bireyin işine karşı isteksizleşmesidir. işte yaşanan kaygılar sonucu meydana gelmekle beraber tam manasıyla iş ortamındaki kaygılanım sonucu ortaya çıkmamakta; işte yaşanan ve baş edilemeyen stres neticesinde ortaya çıkmakta ve mesleki bir tehdit olarak görülmektedir. Çalışma koşulları, yapılan işi sevmeme ya da iş yerlerinde karşılaşılan birçok olumsuz nedenden dolayı kişiler mesleklerinde tükenmişlik hissine kapılabilmektedir. Dolayısıyla bireylerin tükenmişlik duygusu yaşamaları iş doyumlarını azaltmakta ve yaşam doyumları üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Bu alanda yapılan araştırmaların gösterdiği üzere, sergilenen duygularla, gerçekte hissedilen duyguların birbirinden farklı olması yani duygusal uyumsuzluk bulunması durumu çalışanların işlerinden sağladıkları doyum düzeylerinin azalmasına ve buna bağlı olarak stres ve tükenmişlik düzeylerinin artmasına sebep olmaktadır. Bu çalışma ile öğretmenlerin duygusal emek gösterimlerinin tükenmişlik düzeyleri üzerindeki etkisinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Elazığ ilinde bulunan özel okullarda görev yapmakta olan 211 öğretmenin katıldığı bir anket uygulanmıştır. Araştırmada veri aracı olarak ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Maslach Tükenmişlik Envanteri'' ve ''Duygusal Emek Ölçeği'' kullanılmıştır. Duygusal emek ile ilgili veriler Diefendorff ve arkadaşları (2005) tarafından, Tükenmişlik ölçeği verileri Maslach ve Jackson (1982) tarafından geliştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22 programında çözümlenmiştir. Katılımcı öğretmenlerden; 25-30 ve 41 yaş üstü grubu, 1-5 hizmet yılı olan öğretmenlerin duygusal emek gösterimlerinin daha yüksek olduğu görülürken, Eğitim düzeyi, Cinsiyet, Medeni durum değişkenine açısından anlamlı farklılık görülmemiştir. Sonuçlara göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğretmenlerin iş yükü, duygusal tükenmenin en önemli nedeni olarak görülmüştür. Yaş Değişkenine göre; 41 ve üstü, 16 yıl ve üstü hizmet yılı olan, önlisans mezunu olan öğretmen tükenmişlik düzeylerin daha yüksek olduğu görülürken; Cinsiyet, Medeni durum değişkenine göre anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öğretmenlerin duygusal emek gösterimlerinin tükenmişlikleri üzerinde etkisi vardır. Buna göre çalışanların duygusal emek gösterimleri (bağımsız değişken), tükenmişlik düzeylerini (bağımlı değişken) % 10.9 oranında etkilemektedir. Diğer bir ifade ile bağımsız değişken bağımlı değişkendeki değişimlerin % 10.9' unun kaynağıdır.ELAZIG – 2021, Page: XII+97 The feeling of burnout is not a short-term, temporary situation, but the individual's reluctance towards his work. Although it occurs as a result of anxieties at work, it does not occur as a result of anxiety in the work environment; It occurs as a result of the stress experienced at work and cannot be coped with and is seen as a professional threat. Due to working conditions, not liking the job or many negative reasons encountered in the workplace, people may feel burnout in their profession. Therefore, individuals' feeling of burnout reduces their job satisfaction and creates negative effects on their life satisfaction. As the researches conducted in this area show, the difference between the emotions exhibited and the emotions actually felt, in other words the presence of emotional disharmony, causes a decrease in the satisfaction levels of the employees from their jobs and consequently an increase in the levels of stress and burnout. The aim of this study is to examine the relationship between emotional labor and burnout. For this purpose, a questionnaire was applied to the participation of 211 teachers working in private schools in the province of Elazig. "Personal Information Form", "Maslach Burnout Inventory" and "Emotional Labor Scale" were used as data tools in the research. Emotional labor data was used by Diefendorff et al. (2005) Burnout scale developed by Maslach and Jackson (1982). The obtained data were analyzed in SPSS 22 program. From the participating teachers; While it was seen that the emotional labor representations of the 25-30 and 41 years old teachers and 1-5 years of service were higher, there was no significant difference in terms of education level, gender, marital status variable. According to the results, a significant difference was determined. Teachers' workload was seen as the most important cause of emotional exhaustion. According to Age Variable; While it is seen that the burnout levels of teachers who have 41 and above, 16 years and more service years, and associate degree graduates are higher; There was no significant difference according to gender and marital status variable. Teachers' displays of emotional labor have an impact on their burnout. Accordingly, employees' emotional labor representations (independent variable) affect their burnout levels (dependent variable) by 10.9 %. In other words, the independent variable is the source of 10.9 % of the changes in the dependent variable.