FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMENLERİNİN MESLEĞİ TERCİH ETME EĞİLİMLERİ VE MESLEKİ KİŞİLİK TİPLERİNİN İNCELENMESİ

Abstract

Bu araştırmada fen bilimleri öğretmenlerinin kişilik tipleri, Holland Kişilik Ölçeği kullanılarak ölçülmüş ve bu kişilik tiplerinin demografik özelliklerle ilişkileri incelemiştir. Araştırmada tarama tipi çalışma deseninden yararlanılmıştır. Araştırmaya Bingöl ilinde bulunan okullarda görev yapan 43 kadın ve 15 erkek olmak üzere toplam 58 fen bilimleri öğretmeni katılmıştır. Veri toplama sürecinde kişisel bilgi formu ile "Holland Kişilik Ölçeği" kullanılmıştır. Veri analizinde SPSS 25.0 programından yararlanılmıştır. Analiz aşamasında Bağımsız Örneklem T-testi Tek Yönlü ANOVA Analizi ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Holland'ın mesleki kişilik kuramına göre, insanların ilgi alanları ve mesleki tercihlerine göre altı farklı kişilik tipi bulunmaktadır: Gerçekçi, Araştırmacı, Sanatçı, Sosyal, Girişimci ve Geleneksel. Öğretmenler genel olarak araştırıcı, sosyal ve gerçekçi kişiliklere yüksek eğilim gösterir. Cinsiyetin kişilik tipleri üzerinde bir fark yaratmadığı bulunurken, eğitim düzeyi yaş ve mesleki kıdem gibi faktörler kişilik tiplerini anlamlı şekilde etkilemektedir. Ayrıca, kişilik tipleri arasında da anlamlı ilişkiler mevcuttur. Girişimci ile Geleneksel kişilik tipi, Sanatçı ile Sosyal kişilik tipi arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Sonuç olarak, öğretmenlerin kişilik profillerinde demografik değişkenlerin belirleyici rol oynadığı ve bu durumun eğitim ve kariyer gelişiminde dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır.This study measured science teachers' personality types using the Holland Personality Scale and examined the relationships between these personality types and demographic characteristics. A survey design was employed in the study. A total of 58 science teachers, 43 female and 15 male, working in schools in the Bingöl province participated in the study. A personal information form and the Holland Personality Scale were used in the data collection process. SPSS 25.0 was used in the data analysis. Independent Samples T-test, One-Way ANOVA Analysis, and Pearson Correlation Analysis were used in the analysis. According to Holland's theory of occupational personality, there are six distinct personality types based on people's interests and professional preferences: Realistic, Investigative, Artistic, Social, Entrepreneurial, and Traditional. Teachers generally tend to be more inquisitive, social, and realistic. While gender was found to have no significant effect on personality types, factors such as education level, age, and professional experience significantly influence personality types. Furthermore, significant relationships exist among personality types. A significant difference was found between the Entrepreneurial and Traditional personality types, and the Artist and Social personality types. Consequently, it is emphasized that demographic variables play a decisive role in teachers' personality profiles and that this should be taken into account in education and career development.