ÖTEKTİK ÜSTÜ YÜKSEK KROMLU BEYAZ DÖKME DEMİRİN İÇ YAPI, AŞINMA VE DARBE DİRENCİ ÖZELLİKLERİNE 'TİBAL'İN ETKİSİ

Abstract

Bu çalısmada iki farklı kompozisyondaki ötektik üstü yüksek kromlu beyaz dökme demiriniçyapı ve mekanik özelliklerine TiBAl asılayıcısı ve ısıl islemin etkileri incelenmistir. Numuneler%4.21 C , %17,2 Cr, %2.51 Mo ve %4.22C, %23.9Cr olmak üzere iki farklı kompozisyondaüretilmistir. Numunelerin mikroyapı incelemeleri optik ve taramalı elektron mikroskoplarındayapılmıstır. Faz ve karbürlerin tayini için matris ve karbürlerden analizler alınmıstır. Asınmadeneylerinde üç farklı yük (10N, 20N ve 30N) kullanılmıstır. Deney 10X10 mm lik sabit yüzeyalanına sahip numunelere uygulanmıstır. Asındırıcı olarak 180 mm çapındaki taslama tasıkullanılmıstır. Numunelerin agırlık kayıpları deney esnasında 10-5 hassasiyetli terazide tartılarak tepsiedilmistir. Sertlik deneyinde numunelerin her birinden en az üç ölçüm alınmıs ve ortalama degerleritespite edilmistir. Darbe deneyinde 10X10X50 mm boyutlarında V-çentikli numuneler hazırlanmıstır.Numunelerden elde edilen sonuçlar Fırat Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisligilaboratuarlarındaki Darbe Deney cihazında tespit edilmistir. Numuneler sabit sıcaklıkta (1000 oC) 1 ve2 saat olmak üzere iki farklı ısıl isleme tabi tutulmustur. Sonuç olarak farklı iki kompozisyona sahipnumunelere uygulanan farklı orandaki asılayıcı ve ısıl islemler sonucunda en iyi asınma direncini%1TiBAl ilave edilmis Mo içerikli ısıl islem görmemmis numune verirken, en kötü asınma direncini%3 TiBAl ilave edilmis Mo içermeyen 2 saat ısıl islemli numune vermistir.Anahtar kelimeler: Ötektik Üstü Yüksek kromlu Beyaz Dökme Demirler, Asılama, Asınma direnci.

In this study the effects of TiBAl inoculants and heat treatments on microstructure andmechanical properties of hypereutectic high chromium white cast irons having two different chemicalconcentrations were studied. The samples having 4.21% C , 17.2% Cr, 2.51% Mo and 4.22% C,23.9% Cr were produced in two different chemical concentration. The microstructures of the sampleswere investigated by optical microscope and Scanning Electron microscopy (SEM). The chemicalconcentration of matrix and carbides were determined by EDS to detect the type of carbides andmatrix. Three different loads (10N, 20N and 30N) were used on a wear surface having 10X10 mm areaduring abrasive wear tests. The weight loss of samples was obtained by using a balance having 10-5 grsensitivity. The surface hardness of the samples was measured as HRC and average of threemeasurements. The toughness of the samples having the sizes of 10X10X50 mm was evaluated byusing Charpy V-notch specimens. The heat treatments were applied to the samples as (1000 oC)- 1 and2 h. Finally, the application of heat treatments and inoculations was shown that the best wearresistance was obtained for the samples having 1%TiBAl and Mo additions and as-cast condition. Theworst wear resistance was obtained from the sample having heat treatment (1000 oC-2h), 3%TiBAland without Mo additions.Key words: Hypereutectic High Chromium White Cast Irons, Inoculation, Wear Resistance.