Üretüketim Olgusu Bağlamında Örtülü Emek Olarak Dijital Üretüketici Emeği

Abstract

Günümüzde Web 2.0 sosyal medya platformları hem zaman, mekân ve öznelliklerin tüketildiği hemde kullanıcılarının yeni üretme pratikleri geliştirdikleri bir uzama dönüşmüştür. Bu platformlarda ortakçalışma, birlikte yaratım ve kullanıcı odaklı içerik üretimi şeklinde ortaya çıkan üretme pratikleri, platformkullanıcılarının tüketim edimleri esnasında belirmekte ve platformların kullanıcıları, tüketirken üretenöznellikler haline gelmektedir. Tüketirken üretme ya da üretirken tüketme biçiminde gerçekleştiğidüşünülen faaliyetler üretüketim, bu faaliyetleri gerçekleştirenler ise üretüketici olarak adlandırılmaktadır.Üretüketim sürecinde üretüketici olarak sürece katılan Web 2.0 sosyal medya platformlarının kullanıcılarıtüketim edimi içerisinde gerçekleştirdikleri üretme pratikleri ile yeni bir emek biçimini oluşturmaktadır.Dijital üretüketici emeği olarak kavramlaştırılabilecek olan bu çalışma biçiminin, geleneksel anlamda kabuledilen emek niteliklerini taşıyıp taşımadığı hususunda çeşitli kuşkular vardır. Bu çalışmada, kuşkulu bir yapıarz ettiği düşünülen ve örtülü emek olarak kavramlaştırılan dijital üretüketici emeğin klasik anlamda emekniteliği taşıyıp taşımadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında teorik bir bakış açısıyla dijitalüretüketici emeğin, kullanım değeri içeren bir meta yaratıp yaratmadığı; bu metanın yaratılması için belli biremek zamanın harcanıp harcanmadığı ve üretüketim sürecinde bu sürece ilişkin üretim araç ve nesnelerinikullanıp kullanmadığı analiz edilmeye çalışılacaktır.