SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ KÜRESEL VATANDAŞLIK DÜZEYLERİ İLE GÜNÜMÜZ DÜNYA SORUNLARINA YÖNELİK TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık düzeyleri ile günümüz dünya sorunlarına yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'de Sosyal Bilgiler Öğretmenliği lisans programına sahip olan 11 üniversiteden, basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 787 sosyal bilgiler öğretmen adayı oluşturmaktadır. Üniversitelerin belirlenmesinde Türkiye İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması Düzey 1'de yer alan 12 bölge dikkate alınmıştır. Araştırmanın verileri, Küresel Vatandaşlık Ölçeği (KVÖ), Günümüz Dünya Sorunlarına Yönelik Tutum Ölçeği (GDSYT) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS Statistics paket programı kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde; betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson moment çarpım korelasyonu, basit doğrusal regresyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık toplam puanları ile GDSYT toplam puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüş ve öğretmen adaylarının küresel vatandaşlık toplam puanlarının GDSYT toplam puanlarını %20 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Ayrıca küresel vatandaşlığın sosyal sorumluluk, küresel yetkinlik ve küresel sivil katılım alt boyutlarının, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının günümüz dünya sorunlarına yönelik kaygı düzeylerinin %15.6'sını, duyarlılık düzeylerinin %7'sini ve çözüme katılım düzeylerinin %25.2'sini açıkladığı saptanmıştır.This study aimed to investigate the relationship between pre-service social studies teacher' global citizenship levels and their attitudes towards today's world problems. Relational survey model, one of the quantitative research methods, was adopted in the study. 787 pre-service social studies teachers studying at 11 different Turkish universities having Social Studies Education undergraduate program. In sample selection, simple random sampling method was used. In addition, the selection of the universities based on 12 regions in Level 1 in the Nomenclature of Territorial Units for Statistics classification for Turkey. The data were collected through the Global Citizenship Scale (GCS), the Attitude Scale towards Today's World Issues (ASTWI) and the Personal Information Form prepared by the researcher. In the analysis of data, SPSS Statistics package program was used. Descriptive statistics, independent samples t-test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Pearson moment product correlation, simple linear regression analysis and multiple linear regression analysis were used in data analysis. The results revealed a positive and significant relationship between the participants' global citizenship and ASTWI total scores. In addition, it was found that the global citizenship total scores of the participants explained 20% of their ASTWI total scores. Besides, the social responsibility, global competence and global civic participation sub-dimensions of global citizenship scale explained 15.6% of the anxiety levels, 7% of the sensitivity levels and 25.2% of participation in today's world problems.