TÜRK EDEBİYATINDA Mİ'RÂCİYYE GELENEĞİ VE HARPUTLU RAHMÎ'NİN BEYÂN-I Mİ'RÂC BAŞLIKLI MANZUMESİ

Abstract

Harput, Osmanlı topraklarının önemli kültür merkezlerinden biridir. Bu kültür merkezinde, Türk kültür tarihi açısından önemli bir yere sahip olan ve her biri bir değer olan birçok âlim, şair ve edip yetişmiştir. Bu değerlerden biri de şair Rahmîdir. Dahaçok Harputlu ön ismi ile tanınan Rahmî, on dokuzuncu asrın başlarında Harputta doğmuş, Harputun kültür atmosferi içinde yetişmiş, klasik Türkedebiyatı geleneği içinde bir divan teşkil edecek ölçüde şiirler kaleme almış, başta Hacı Hayrî Bey olmak üzerekendinden sonra yetişmiş birçok Harputlu şair üzerinde etkili olmuş önemli bir şahsiyettir.Klasik şiir estetiği içinde şiirler kaleme alan Harputlu RahmîninDîvânındakaside, kıta, terci-i bent, müstezat, gazel gibi nazım şekilleriyle yazılmış birçok şiir bulunmaktadır. Bu şiirlerden biri de Allahın emriyle Peygamber Efendimizin ruhen ve bedenen, Mekkedeki Mescid-i Haramdan Kudüsteki Mescid-i Aksaya kadar yapmış olduğu gece yolculuğu ve oradan da bir mirâcla yedi kat göklere yükselmesi olaylarını anlatan Beyân-ı mîr?c başlıklımirâciyyetürü manzumesidir.Bu çalışmada, mirâckavramı hakkında bilgi verildikten sonraArap, Fars ve Türk edebiyatlarında mirâchadisesine kısaca değinildi. Daha sonra mirâciyyelerde işlenen motifler veHarputluRahmî Dîv?nındayer alan Beyân-ı mîrâc başlıklı manzumenin şekil ve içeriği hakkında bilgiler verildi; manzumede işlenen mirâcmotifleri anlatıldı. Makalenin sonunda, çalışma değerlendirilip bir sonuçla özetlendi.