MAKRO EKONOMİK DEĞİŞKENLERLE J EĞRİSİ HİPOTEZİ' NİN SINANMASI: PANEL VERİ ANALİZİ

Abstract

Ekonomilerinin büyüme ve kalkınmalarında etkili olan faktörlerden biri dış ticarettir. Küresel dünyada ekonomiler dış ticaretlerini geliştirmek için mallarının katma değerlerini yükselterek daha fazla gelir elde etmeyi amaçlamaktadırlar. Dış ticaretin ülke ekonomisine olumlu yansıması için döviz kuru rejimlerine dikkat edilmesi gerekmektedir. Döviz kurlarının ticaret dengesi üzerinde kısa ve uzun dönem etkileri tam olarak anlaşılamamıştır. Bu nedenle ülke parasının değerindeki değişmelerin ülkenin dış ticaret dengesine nasıl bir etki yarattığı merak konusu olmaktadır. Devalüasyonun ticaret dengesini pozitif yönde etkilemesi için hangi şartların sağlanması gerektiği konusunda 2 teorik bakış açısından söz edilmektedir. İlk bakış açısı Bickerdike (1920), Robinson(1947) ve Metzler(1948)'de yaptıkları çalışmalardan sonra BRM olarak adlandırılan model, ikinci bakış açısı ise Marshall-Lerner koşuludur. Marshall-Lerner koşulu ihracat ve ithalat esnekliklerini hesaplamaya dâhil ederek mutlak değer olarak toplamlarının birden büyük olduğu durumda devalüasyonun dış ticaret dengesini olumlu etkileyeceğini ifade etmektedir. Bu çalışmada Seçilmiş G-20 ülkeleri ile 1992-2020 arası dönemde Marshall-Lerner koşulu dikkate alınarak J eğrisi etkisinin geçerliliği sınanmıştır. Çalışmada panel veri analizinden yararlanılmıştır. Bu bağlamda CADF birim kök testi, eş bütünleşme testi, PDOLS tahmincisi ve Granger nedensellik testi kullanılarak ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dış ticaret, J eğrisi, Marshall-Lerner Koşulu, Panel Veri Analizi

One of the factors that affect the growth and development of their economies is foreign trade. In the global world, we expect economies to generate more income by increasing the added value of their goods in order to improve their foreign trade. Attention should be paid to the dry regime of the country for support for the foreign country's economy. Short and long periods on foreign exchange trading are not fully understood. It is a matter of curiosity what kind of a movement in foreign trade in the countries where this increasing money has. It is being discussed on which agenda to develop so that the trade of the devaluation will be positively affected. From the perspective of Bickerdike (1920), Robinson(1947) and Metzler(1948) from the first perspective, it is the model designed as BRM from the second perspective. Marshall-Lerner factory will express positively in terms of foreign trade, which is in a large-scale situation, in order to evaluate the exporters and importers. In this study, it is tested with the J-curve simulation of Lerner's friend in the period 1992-2020 with the Selected G-20. Panel data analysis was used in the study. In this context, CADF unit root test, matching test, PDOLS estimator and Granger causality test are considered together. Keywords: Foreign trade, J curve, Marshall-Lerner Condition, Panel Data Analysis