Rn Konsantrasyon ve Depremler Arasındaki İlişkileri Açıklayan Bulanık Mantık Uygulaması

Abstract

Deprem davranışları, genel olarak fiziğin lineer olmayan konuları arasındadır. Şimdiye kadar yapılan araştırmalar maalesef deprem davranışını tahmin etmek için tam olarak matematiksel bir model önerememektedir. Böyle bir modelin kurulamamasının başlıca nedeni, depremin doğrusal olmayan davranış gösteriyor olması ve oluşum mekanizmasının çeşitli faktörlere bağlı olmasından kaynaklanmaktadır. Doğrusal olmayan sistemlerin matematiksel ifadeleri ve modellenmesi oldukça zordur ve bazen yüksek hızlarda, geniş bellekli bilgisayarları gerektirir. Bu nedenle, uzman sistemler olarak bilinen bulanık mantık bu tür modellemelerde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu model, doğrusal veya doğrusal olmayan yönleri tanımlayan uygun matematiksel ifadeler vasıtasıyla herhangi bir fiziksel olayın uzay-zaman davranışını incelemek için önerilmektedir. Bulanık mantık uygulamaları son yıllarda hızlı bir artış göstermektedir. Bulanık mantık modellemesi dinamik sistemin iç yapısı hakkında çok güçlü bir açıklama olabilir. Deprem tahmin çalışmalarında en sık kullanılan gösterge toprak 222Rn gazıdır. Biz bu çalışmada, 222Rn ile deprem şiddeti arasındaki ilişkiyi bulanık mantık metodu kullanarak açıklamaya çalıştık. Uygulama bölgesi olarak, Doğu Anadolu Fay Sisteminin yakınlarındaki Mersin bölgesinden alınan 222Rn verilerini kullandık