RATLARDA AZOKSİMETAN UYGULANARAK OLUŞTURULAN KOLOREKTAL KANSERDE LİKOPENİN SİKLOOKSİJENAZ-2 (COX-2), KASPAZ-3, KASPAZ-9, BAX, BCL-2, P53 PROTEİNLERİNİN EKSPRESYONU VE DNA HASARI ÜZERİNE ETKİSİ

Abstract

Domates ve domates ürünleri likopenin başlıca bir diyet kaynağıdır. Diyetle alınan domates tozunun (DT), farklı insan kanser türlerinde riski azaltmayla ilgisi olduğu için bu tezde, Wistar ratlarda azoksimetan (AOM) ile oluşturulan kolorektal kanserde DT'nun etkilerini araştırdık. Kolorektal dokularda siklooksijenaz-2 (cox-2), bax, bcl-2, kaspaz-3, kaspaz-9, p53 protein ekspresyon düzeylerini Western blotlama tekniği ile belirledik ve kolorektal dokulardaki DNA hasarını agaroz DNA jel elektroforezi ile tespit ettik. Çalışmada 60 tane Wistar rat, 4 gruba bölündü ve her grupta 15 tane rat yer aldı. 30 tane rata, (AOM ve AOM + DT grupları) AOM haftada bir kez 3 defa (15mg/kg canlı ağırlığında deri altı) enjekte edildi. Ratlar hem standart bir diyetle (kontrol grubu ve AOM grubu) hem de standart diyete kilogram başına %5 DT ilaveli (DT ve AOM +DT grupları) bir diyetle beslendi. Hayvanlar 20 hafta sonrasında dekapite edilerek kolorektal tümörler incelendi. Domates tozu uygulaması, AOM + DT grubunda, AOM grubuna göre, cox-2, bcl-2, kaspaz-3, kaspaz-9 ekspresyon düzeyleri bakımından anlamlı bir fark oluşturdu (p<0.05). DT uygulaması ile, kaspaz-3 ve bcl-2 ekspresyon düzeyleri artış gösterirken, kaspaz-9 ve p53 ekspresyon düzeyleri ise azalış gösterdi (p<0.05). Fakat bax ekspresyon düzeyi AOM + DT grubunda, AOM grubuna göre anlamlı bir farklılık göstermedi (p>0.05). Domates tozu uygulaması, AOM + DT grubunda, AOM grubuna göre DNA hasarı oranı bakımından azalış gösterdi. Ayrıca AOM grubunda 8 adenokarsinom, 3 displazi tespit edilmiş iken, AOM+DT grubunda 2 adenokarsinom ve 5 displazi tespit edilmiştir (p<0.05). Bu sonuçlar, diyetle alınan DT'nun Wistar ratlarda kolorektal kanser oluşum oranını azalttığını göstermektedir ve bu bulgular, diyete DT uygulamasının, insanlarda da kolorektal kanser üzerinde önleyici etkisini araştırmaya ışık tutabilecektir.Anahtar Kelimeler: Likopen, apoptozis, DNA hasarı, cox-2, p53, kaspaz-3, kaspaz-9, bax, bcl-2, kolorektal kanser.Tomatoes and tomato products are the major dietary source of lycopene. Because dietary intake of tomato powder (TP) has been associated with a reduced risk of a variety of human cancers, in this thesis we investigated the effects of TP supplementation on the development of azoxymethane (AOM)-induced colorectal cancer in the Wistar rats. We also assessed colorectal tissue expression levels of cyclooxygenase-2 (cox-2), bax, bcl-2, caspase-3, caspase-9, p53 protein by Western blotting and we assessed tissue DNA damage by DNA agarose gel electrophoresis. Sixty rats were divided into four groups. Each group consists of fifteen animals. Thirty Wistar rats (AOM group and AOM + TP group) were injected once a week with azoxymethane (15mg/kg body weight subcutaneously) for a total of 3 weeks. Rats were fed either a basal diet (contol group and AOM group) or the basal diet supplemented of 5% tomato powder per kilogram of diet. The animals were sacrificed after 20 weeks and the colorectal tumors were identified. Tomato powder supplementation, significantly differences in the AOM +DT group expression levels of cox-2, bcl-2, caspase-3, caspase-9, p53 compared with AOM group (p<0.05). Expression levels of caspase-3 and bcl-2 increased, whereas expression levels of caspase-9 and p53 decreased with tomato powder supplementation (p<0.05). But There were no significant differences in the AOM +DT group expression levels of bax compared with AOM group (p>0.05). TP supplementation, decreased in the AOM +DT group rate of DNA damage compared with AOM group. In addition, while we found 8 adenocarcinomas and 3 dysplasia in AOM group, we found 2 adenocarcinomas and 5 dysplasia in AOM+TP group (p<0.05). The results indicate that dietary supplementation with TP reduces the incidence and size of AOM-induced colorectal cancer occurring of in the Wistar rats and these findings should be conducted to investigate the efficacy of TP supplementation in the prevention of colorectal cancer in humans.Key Words: Lycopene, apoptosis, DNA damage, cox-2, p53, caspase-3, caspase-9, bax, bcl-2, colorectal cancer.