Arguvan-Arapgir (Malatya) ve Elazığ dolaylarındaki neojen çökellerinin sedimantolojik özellikleri ve kömür potansiyeli

Abstract

Proje kapsamında Arguvan-Arapgir (Malatya) ve Elazığ dolaylarında yüzeyleyen Neojen çökellerinin sedimantolojik özellikleri ve kömür potansiyeli araştırılmıştır. Arguvan güneyindeki Neojen (Geç Miyosen) çökelleri yaklaşık 1200 m kalınlıkta olup, birbirleriyle yanal-düşey ilişkili Küseyin, Parçikan ve Boyaca formasyonları ile temsil edilir. Küseyin Formasyonu alüvyal yelpaze çökelleri ile yanal ilişkili akarsu kumtaşlan ve kırmızı çamurtaşlanndan oluşur. Bu formasyon ile yanal-düşey ilişkili Parçikan Formasyonu delta, sığ göl ve bataklık fasiyeslerini karakterize eden kumtaşı-silttaşı-kiltaşı ardalanması, kumtaşı, gri kiltaşı, organik malzemeli kiltaşı, kireçtaşı, marn ve kömürlerden kuruludur. Boyaca Formasyonu ise düşük sinüslü nehir çökelleri ile karakterize edilir. Parçikan Formasyonu içerisinde yeralan kömür damarları sığ göllerle ilişkili bataklıklarda çökelmiştir. Bu damarların kalınlıkları genellikle 15-25 cm arasında değişir. Ancak Formasyonun orta seviyelerinde yeralan 170 cm'lik damarın yanal yayılımı yaklaşık 7 km olup, bu damar halen özel sektör tarafından işletilmektedir. Arapgir-Yoncalı dolaylarındaki Neojen çökelleri ise Geç Oligosen-Erken Miyosen yaşlı Alibonca Formasyonu ile temsil edilir. Formasyon Çobandere, Kınık ve Suceyin üyelerinden oluşur. Çobandere üyesi yatay-çapraz tabakalı kırmızı konglomera, ince taneli kumtaşı-silttaşı-kiltaşı ardalanması, organik malzemeli kiltaşı, kireçtaşı ve kömürden kurulu olup alüvyal yelpaze ve sığ göl çökellerini temsil eder. Kınık ve Suceyin üyeleri ise sığ deniz fosilleri içeren kireçtaşı ve marnlarla temsil edilir. Çobandere üyesi içerisinde yer alan kömür damarları sığ göllerde çökelmiştir. Bunlardan kalınlıkları 60 ve 70 cm olan iki kömür damarı özel sektör tarafından birkaç yıl işletildikten sonra terkedilmiştir. Buradaki kömür damarlarının yanal yayılımı izlenememektedir. Elazığ-Kovancılar dolaylarında yüzeyleyen Çaybağı Formasyonu (Geç Miyosen- Pliyosen) ise örgülü nehir, delta, göl/bataklık çökellerinden oluşur. Bu birim içerisinde yeralan turba fasiyesleri sığ göl/bataklık çökelleri içerisinde yeralır.