ELAZIĞ İL MERKEZİ İÇİN ZEMİN SIVILAŞMA POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE ZEMİN İYİLEŞTİRME YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Abstract

Bu tez çalışması kapsamında, Elazığ il merkezinde farklı mahallelerde yapılmış olan sondaj çalışmalarından elde edilen veri raporu ile arazi ve laboratuvar deneylerinin sonuçları kullanılmıştır. Excel programı kullanılarak zemin tabakalarının 1,50 m - 20,00 m aralığında sıvılaşma potansiyelleri, zemin sınıfları, SPT deney sonuçlarına dayanarak Türkiye Bina Deprem yönetmeliği (TBDY-2018) kriterlerine göre hazırlanmıştır. Daha sonra, jeofizik deney sonuçlarından elde edilmiş Vs30 (m/sn) değerleri kullanılarak 11 adet deprem büyüklüğüne ait 22 deprem kaydıyla DEEPSOIL programında bu mahallelerde sıvılaşma analizi gerçekleştirilmiş ve elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda, su ile etkileşim halinde olan zeminlerde deprem yüklerine bağlı sıvılaşma gibi olumsuz durumların ortaya çıkabileceği gözlemlenmiştir. Çalışma sonucunda sıvılaşma beklenen alanlar için gerekli zemin iyileştirme yöntemleri önerilmiştir. Elazığ ilinin coğrafi konumu ve zemin iyileştirme işlemleri için kullanılan makine ve ekipmanların temini de göz önüne alındığında sıvılaşma riskini ortadan kaldırabilmek için en ekonomik zemin iyileştirme yönteminin jet enjeksiyonu (jet grout) işlemi olduğu belirlenmiştir. Zemin iyileştirmesi yapılacak alanın ilgili ekipmanlar için uygunluğu da göz önüne alınarak sıvılaşma risklerinin azaltılması veya ortadan kaldırılması için öncelikli olarak jet grout yönteminin değerlendirilmesi önerilmiştir. Bu yöntemin uygun olmadığı durumlarda ekonomik açıdan ilk olarak derin karıştırma ve ardından kazıkların (donatılı ve donatısız) kullanıldığı iyileştirme yöntemlerinin tercih edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

In this thesis, the results of field and laboratory experiments and the data report obtained from the boreholes drilled in different neighborhoods in Elazığ city center were used. In the range of 1,50 m - 20,00 m, liquefaction potentials of soil layers, soil classes and SPT test results were prepared according to the criteria of Turkey Building Earthquake Code (TBEC-2018) using Excel program. Afterwards, using Vs30 (m/sec) values obtained from geophysical test results, liquefaction analysis was performed in these neighborhoods with 22 earthquake records belonging to 11 earthquake magnitudes in DEEPSOIL program and the obtained results were compared. It was observed that adverse conditions such as liquefaction due to earthquake loads may occur in soils interacting with water. As a result of the study, necessary ground improvement methods are proposed for areas where liquefaction is expected. Considering the geographical location of Elazığ province and the supply of machinery and equipment used for soil improvement works, it was determined that the most economical ground improvement method to eliminate the risk of liquefaction is jet grouting. Considering the suitability of the ground to be improved for the relevant equipment, it is recommended that the jet grouting method should be prioritized to reduce or eliminate liquefaction risks. In cases where this method is not economically feasible, deep mixing followed by retrofitting using piles (reinforced and unreinforced) should be preferred.