AMİK OVASI TABANININ ORTAM KOŞULLARINDA MEYDANA GELEN ÇEVRESEL DEĞİŞİKLİKLER

Abstract

Çalışma alanı, Erol (1993)e göre Anadolu'nun güneyinde, Akdeniz Bölgesinin, Doğu Akdeniz Bölümünün, Hatay Yöresinde, Amik Ovası ve Maraş Grabeni içinde yer almaktadır. Yaklaşık olarak 36° 15' E ile 36° 45' E meridyenleri, 36° 08' N ile 36° 45' N paralelleri arasında yer almaktadır. Araştırma sahamızın batısında Amanos Dağlan, güneyinde Ziyaret Dağı-Kuseyr Platosu, güneydoğu ve doğusunda ise Türkiye-Suriye sının yer almaktadır. Çalışma sahamızın doğu, batı ve güneyinde uzanan dağların doğrultusu genel olarak NE- SW'dir. Yaklaşık 800 km2'lik alan kaplayan Amik Ovası E-W doğrultusunda 2-35 km genişliğinde, N-S doğrultusunda ise 80 km boyundadır. Doğu Afrika Kırık Sistemi üzerinde yer alan Amik Ovası çevresindeki dağlık sahalardan kademeli faylarla ayrılmaktadır. Bu faylar halen diriliğim korumaktadır. Amik Ovasının dış drenaja bağlanması Erol (1963)'a göre Kalabriyen-VillafTakien'e tekabül eden dönem olarak belirtilmiştir. Amik ovası makroklima tipleri bakımından bütünü ile Akdeniz Makrokliması içerisine girmektedir. Ancak ovanın batısında yer alan Amanos Dağlan deniz etkilerinin iç kısımlara girmesini zorlaşturnaktadır. Amik Ovası Hidrograflk bakımdan Akdeniz Havzası içerisinde bulunmaktadır. Havzanın fazla sulan Asi Nehri ve onun kollan olan Afrin ve Karasu çaylan vasıtası ile Akdeniz'e boşaltılmaktadır. Araştırma sahamız sürekli olarak çevreden gelen alüvyonların birikmesine uğramaktadır. Bu nedenle saha daha çok Azonal Topraklarla kaplı bulunmaktadır. Çahşma sahamızda Zonal Topraklardan; Kireçsiz Kahverengi Orman Topraklan ve Tena Rossalar, İntrazonal Topraklardan; Organik Topraklar, Kahverengi Orman Topraklan ve Bazaltik Topraklar, Azonal Topraklardan ise; Alüvyal ve Kolüvyal topraklara rastlanmaktadır. Araştırma sahamız Akdeniz Fitocoğrafyası içerisine girmektedir. Bu sahada daha çok ışık ve sıcaklık isteği yüksek olan yaz kuraklığına dayanıldı bitki türleri bulunmaktadır. Ovada bulunan eski Amik Gölü 60 km2Tik alam, çevresindeki bataklıklarla 220 km2'yi kaplamakta iken, açılmaya başlayan drenaj kanallarından sonra 1970'li yıllardan sonra tamamen kurutulmuş ve göl ovanın bir devamı karakterini kazanmıştır. Ova topraklarında tuzlanma olayı gittikçe büyük boyutlara ulaşmakta buna bağlı olarak verim her gün biraz daha düşmektedir. Çünkü, dışa akıntısı olmayan ovada yer altına sızan sular formasyonlar içinde bulunan jips adeselerini eriterek yer altı sularının tuzlulaşmasına yol açmakta, taran alanlarında kullanılan bu sular ise toprakların çoraklaşmasına neden olmaktadır. Şayet gerekli tedbirler alınmazsa tuzluluğun büyük boyutlara ulaşması işten bile değildir. Aynca Suriye, Asi Nehri üzerine kurduğu çeşitli sanayi tesisleri ile bazı şelıMerinin kanalizasyonunu da nehre verilmektedir. Tarımsal sulamada kullanılan bu sularda toprakların kirlenmesine yol açmaktadır.