ÖĞRETMEN YETİŞTİRME SÜRECİNİN GERÇEKLİK ŞOKUNU AZALTMADAKİ ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE NİTEL BİR ÇALIŞMA

Abstract

Bu çalışmanın amacı; Elazığ'daki çeşitli liselerde bir yılını doldurmuş olan öğretmenlerin görüşlerine dayanarak öğretmen yetiştirme sürecinin gerçeklik şokunu azaltmadaki etkililiğini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu Elazığ il merkezindeki liselerde görev yapan 33 aday öğretmen (meslekte bir yılını doldurmak üzere olan) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmenlerin en çok sınıf yönetimi, öğrenciler ve velilerle ilgili gerçeklik şoku yaşadıkları ve bu konularda mesleğe başlamadan önceki beklentileriyle mesleğe başladıktan sonraki deneyimleri arasında önemli farklar bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, araştırmadan elde edilen bulgulara göre; öğretmenlerin yaşadıkları gerçeklik şokunun en önemli nedenlerinden birinin hizmet öncesi eğitimdeki uygulama eksikliği ve hizmet içi eğitimin öğretmen adaylarını gerçek bir okul ve sınıf ortamına hazırlamadaki yetersizliği olduğu belirlenmiştir. Katılımcı görüşleri ışığında; öğretmenliğin ilk yıllarında ortaya çıkan gerçeklik şokunu en aza indirebilmek için hizmet öncesi eğitimde uygulama derslerinin yoğunluğunun arttırılması, öğretmen adaylarının gerçek sınıf ortamında karşılaşmaları muhtemel olan tüm olay ve durumlara göre yetiştirilmesi ve okulun işleyişi, evrak işleri, ders defterlerinin doldurulması gibi konularda da öğretmen adaylarının bilgilendirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara dayalı olarak öğretmen yetiştirme konusunda politika üretenlere ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur.The aim of this study is to search the effectiveness of the teacher training programmes in reducing the reality shock with the help of novice teachers' opinions. Participants were 33 teachers who work in high schools in Elazığ. In this study semi-structured interview form was used as a data collection tool. In this study It has been found that novice teachers experience reality shock due to students and their parents. It has been revealed that there are vital differences between the experiences of teachers before and after starting the job. Moreover according to the findings obtained from the research, one of the most important reasons of the reality shock is the lack of practising in pre-service training and the inability of pre-service training in preparing the student teachers for the real class and school atmosphere. By the help of participants' views it has been found that to reduce reality shock, it is neccessary to increase the intensity of recitaion , train the student teachers for the possible evets and situations that they will experiencein duty and educate them about the process of school management, paperwork and fiiling class book. Based on these results, suggestions have been offered to the policy makers and researchers about the teacher training.