MAFHÛM AL-IHTIKÂR WA AHKÂMUHÛ F? AL-FIQH AL ISLÂMÎ WA AL-QANÛN AL-IRAQÎ (DIR?SAH MUQARANA)

Abstract

Bu araştırmanın konusu "İslam Hukuku ve Irak Hukuku açısından Karaborsacılık" tır. Çalışmamız üç bölümden teşekkül etmiştir: Birinci bölümde " ihtikar / kara borsa" kavramının İslam hukuku, Irak meri kanunları ve İktisat bilimi açısından mahiyeti itibariyle tanıtılmış, kara borsa olgusunun ortaya çıkışı hakkında bilgi verilmişve bu "İhtikar" kavramıyla anlam yakınlığı bulunan "Depolama", "Kesad" ve "Biriktirme" gibi kavramlar tanıtılmıştır. İkinci bölümde İslam Hukukçuları arasında haram olan ihtikarın şartları çerçevesindeki ihtilaflar, zamanımızdaki kara borsacılığın şekil ve çeşitleri, kara borsacılığın yayılma sebepleri ve sosyal ve iktisadi neticeleri hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise evvela İslam Hukukunda kara borsacılığın hükmü ele alınmıştır. Daha sonra, bazı büyük fakihlerin konu hakkındaki görüşleri delilleriyle birlikte incelenerek Irak yasalarıyla karşılaştırılmıştır. Ayrıca İslam Hukuku ve Irak Yasalarının kara borsacılıkla mücadele için öngrördüğü tedbirler mukayeseli olarak incelenmiştir. Sonuç bölümünde ise çalışmada ulaştığımız önemli sonuçlar ve önerilere yer verilmiştir.

This research deals with studying monopoly in the light of Islamic law and Iraqi law, and its nature required that it be divided into three sections: The first section deals with the concept of monopoly and its essence for Scholars of Jurisprudence, law and economics, as well as the emergence of monopoly, and the terms related to it such as savings, depression and hoarding. The second section deals with the difference of jurists regarding the terms of the forbidden monopoly, its contemporary forms and types, the reasons for its spread, and its legal, security, social and economic implications. The third section is related to the rule of monopoly in Islamic jurisprudence, by listing the opinions and evidence of senior jurists, while stating the position of Iraqi law on this issue. Finally, the research deals with the preventive and remedial measures to combat monopoly from the perspective of Islamic jurisprudence and the Iraqi law system. In conclusion, the most important findings and recommendations are mentioned. Key words: Monopoly, savings, Islamic jurisprudence, Iraqi law.