SPORCU VE SEDANTERLERİN VÜCUT KOMPOZİSYONLARININ KARŞILAŞTIRILMASI VE DÜZENLİ EGZERSİZİN SOMATOTİP DAĞILIMINA ETKİSİ

Abstract

Sporcu ve Sedanterlerin Vücut Kompozisyonlarının Karşılaştırılması ve Düzenli Egzersizin Somatotip Dağılımına Etkisi Fizik yapının sınıflandırılmasına ait çalışmalar biyoloji ve psikolojideki birçok araştırma sahası ile ilgili olup büyüme, gelişim, fizyolojik fonksiyonlar, hastalık ve davranış problemlerine ışık tutmak amacı ile de yapılmaktadır. Aktif spor yapan öğrencilerle sedanter hayat süren öğrencilerin fiziki yapılarının değerlendirmesi amacı ile yapılan bu çalışmada; Fırat Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu'ndan aktif sporla uğraşan 100 (50 erkek, 50 bayan), Fen-Edebiyat Fakültesinden sedanter hayat süren 100 (50 erkek ve 50 bayan) öğrencinin katılımı ile gerçekleştirildi. Derialtı yağ, baş çevresi ve ekstremite çapı ölçümleri gerçekleştirildi. Vücut kas kütlesi, yağlılık oranı ve zayıflık ilişkileri; bulunan değerlerle formüle edilerek somatotiplendirme yapıldı. Benzer özellik taşıyan grupların karşılaştırılmaları sonucunda; deri altı yağ, kol, göğüs, kalça, karın ve baldır çevre ölçümleri istatistiksel olarak anlamlı derecede farklı bulundu. El bileği, ayak bileği ve diz çaplarının karşılaştırılma sonuçlan aktif sporla yapanlarda, sedanter hayat sürenlere göre farklı çıkarken, somatotiplendirmelerde endomorfi, mezomorfi ve ektomorfi ortalamalarının cinsiyete göre dağılımlarında, grupların faklı özelikler taşıdığı görüldü. Sedanter gruplarda endo-ektomorflar fazla bulunurken, Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu öğrencilerinde sırasıyla mezo-ektomorf, ekto-mezomorf ve endo-ektomorf tipler görüldü ve aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı düzeyde çıktı (p<0.05). VIIGrupların pençe kuvvetlerinin karşılaştırılmasında, sağ ve sol pençe kuvvetleri arasındaki fark istatistiksel düzeyde anlamlılığa ulaşmazken, sporcu ve sedanterler arasında pençe kuvvetleri, sırt ve bacak kuvvetleri gruplar arasında farklı bulundu. Grupların esneklik ve 40 metre sürat koşulan, bir çok parametrede olduğu gibi farklı düzeyde idi (p<0.05). Işık ve ses uyaranlarına karşı reaksiyon zamanlarının değerlendirilmesi, sağ ve sol el arasında farklı çıkmazken sporcu ve sedanterlerin ışık ve ses uyaranlarına karşı alınan ölçüm değerleri arasında anlamlı düzeyde fark elde edildi (p<0.05). Bu çalışmada; sedanter öğrencilerin vücut kompozisyonları ve somatotip dağılımlarının yetersiz aktiviteden olumsuz etkilendiği görüldü. Bu nedenle düzenli egzersiz ve sporun, bedensel aktivite ile eğitime yüksek düzeyde katkı sağlayabileceği düşünülürse öğrencilere yönelik yeni düzenlemelerin yapılmasına gerekli görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Somatotip, Egzersiz, Vücut Kompozisyonu VIII

Comparison of Body Composition of Sedantery Subjects and Sportsman and The Effect Exercise on Somatotype Distribution Studies related to classification of physical structures are of interest to many research areas in biology and psychology. At the same time, the purpose of these studies is to explain growth, development, physiological functions, sickness and behaviour problems. The purpose of this study was to compare the physical structures of non-athletic students with athletic students. This study was carried out on 100 athletic students (50 male and 50 female) from Physical Education and Sports College and 100 non-athletic students (50 male and 50 female) from the Faculty of Science and Literature of Fırat University. Measurements of subcutaneous fat, head and extremity diameters was performed. When comparisons were made between the groups with similar characteristics, peripheral subcutaneous fat in the arm, breast, hip, stomach and calf were found to be statisticaly different when compared to groups having similar features (1-3, 2-4). While the results of comparing the diameter of wrists, ankles and knees were found to be different between subjects having sports activities and subjects with non-athletic life style, within somatotypes, groups showed different properties in cases of different endomorphy, mesomorphy, ectomorphy and environments with respect to gender. While endo- ectomorphs were found to be more common for people living a non-athletic life, meso- ectomorphy, ecto-mesomorphy and endo-ectomorphy types were detected for students in the Physical Training and Sports College and the differences between them were statistically significant (P<0.05). IXWhen paw forces of groups was compared there was no significant difference between the left and right paw forces. However, the back and lag forces was found to be different between athletes and non-athletes. Moreover, the flexibility and 40-meter race times of the groups were as different as any others parameters (p<0.05). When we compared the response times to sound and light, there was no detectable difference between left-handed and right-handed athletes. On the other hand, significant difference was determined between the athletes and non-athletes (p<0.05). The results of this study indicates that body structures and somatotype distribution of the non-athletic students was negatively affected by insufficient activity. Since regular exercise and sportive activity would make significant contrubition to body activity and education it seem to be necessary to make new arrangements for the students. Key Vords: Somatotype, Exercise, Body Composition X