ENFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ: IRAK ÖRNEĞİ (2004-2024)

Abstract

Enflasyonla mücadelede maliye politikasının rolünü dönemsel ve şok temelli olarak analiz eden bu çalışma, literatüre önemli katkılar sağlamaktadır. Bu bağlamda çalışma, Ocak 2004-Haziran 2024 dönemini içeren aylık verilere dayanarak Irak için maliye politikasının, enflasyon üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. FMOLS yöntemiyle yapılan uzun dönem katsayı tahminlerine göre maliye politikası farklı şok türleri altında değişken etkiler göstermektedir. Pozitif şoklar altında, bütçe dengesindeki bir iyileşme enflasyonu sınırlı ölçüde düşürürken, kamu harcamaları ve para arzındaki bir artış enflasyonu yükseltmektedir. Negatif şoklar altında, genellikle maliye politikası değişikliklerinin etkisi daha güçlü bir enflasyonist baskı yaratmaktadır. Diğer yandan Hatemi-J asimetrik nedensellik testinden elde edilen sonuçlar, pozitif şoklar altında enflasyon ile kamu harcamaları, kamu gelirleri, döviz kuru ve para arzı arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu göstermiştir. Ancak bu etkilerin negatif şoklar altında sınırlı kaldığı görülmüştür. Bu da, Irak gibi ekonomik ve siyasi kırılganlığa sahip ülkelerde mali değişkenlerin yarattığı etkilerin, önemli oranda şokların niteliğine göre şekillendiğini göstermektedir. Genel olarak çalışma, maliye politikasının enflasyon üzerindeki etkilerinin değişen nitelikte olduğuna işaret etmekte ve bu nedenle yaşanan şokların yönü ve dönemsel koşullar gibi birçok faktörün birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda maliye politikasının etkinliğinin sadece araç seçimine bağlı olmadığı, aynı zamanda bu araçların ne zaman ve hangi ekonomik koşullarda uygulandığı ile de yakından alakalıdır.

This study, which analyzes the role of fiscal policy in the fight against inflation on a cyclical and shock basis, makes important contributions to the literature. In this context, the study aims to analyze the effects of fiscal policy on inflation for Iraq based on monthly data for the period January 2004-June 2024. According to the long-run coefficient estimates using the FMOLS method, fiscal policy has variable effects under different types of shocks. Under positive shocks, an improvement in the budget balance reduces inflation to a limited extent, while an increase in public expenditures and money supply increases inflation. Under negative shocks, the effect of fiscal policy changes is generally stronger inflationary pressure. On the other hand, results from the Hatemi-J asymmetric causality test show that under positive shocks, there is a bidirectional causal relationship between inflation and government expenditures, government revenues, exchange rate and money supply. However, these effects are limited under negative shocks. This suggests that the effects of fiscal variables in economically and politically fragile countries like Iraq are significantly shaped by the nature of the shocks. In general, the study points out that the effects of fiscal policy on inflation are of a changing nature and therefore, many factors such as the direction of shocks and periodic conditions should be evaluated together. Accordingly, the effectiveness of fiscal policy does not only depend on the choice of instruments, but is also closely related to when and under what economic conditions these instruments are implemented.