PAZAR DIŞI KALAN KIRIK YUMURTALARIN TOKLU BESİ RASYONLARINA KATILMA OLANAĞININ ARAŞTIRILMASI

Abstract

Bu çalışmada, pazar dışı kırık yumurtaların toklu rasyonlarına katılabilme olanağı araştırılmıştır. Bu amaçla, çalışmada yaklaşık 30 kg canlı ağırlıkta. 7-8 aylık 21 adet İvesi erkek toklu kullanılmıştır. Araştırma rasyonları izonitrojenik ve izokalorik olarak hazırlanmıştır. Rasyona kırık yumurtanın ilave şekli ise deneme gruplarını oluşturmuştur. Buna göre, rasyona yumurta ilave edilmeyen grup kontrol grubunu (K), rasyon proteininin % 10'u yumurtadan gelecek şekilde işlenmemiş yumurta ilave edilen grup Deneme- 1 (D-l grubu) grubunu, formaldehitle işlenmiş (Ham proteinin % 0.6'sı) kırık yumurta ilave edilen de Deneme-2 (D-2 grubu) grubunu oluşturmuştur. Kuru madde ve ham proteinin rumende yıkımlanma dereceleri K ve D-l gruplarında birbirine yakın bulunurken, D-2 grubunda daha düşük düzeyde kalmıştır (P<0.01). Ruminal pH değerleri bakımından gruplar arasında istatistiki olarak önemli bir fark tespit edilmemiştir. Ruminal amonyak düzeyi yemlemeden sonraki 1. ve 2. saatlerde K ve D-l gruplarında benzer, D-2 grubunda daha düşük bulunmuştur (PO.01 ). Kuru madde, organik madde, ham protein, ham yağ, ham selüloz ve azotsuz öz maddenin sindirilme derecesi bakımından gruplar arasında istatistiki olarak önemli bir fark bulunmamıştır. Kuru madde tüketimi en yüksek değere D-2 grubunda ulaşmıştır (P<0.05). Günlük canlı ağırlık artışı K ve D-l gruplarında birbirine yakın çıkarken, D-2 grubunda yüksek çıkmıştır (PO.05).Yemden yararlanma oranlan da K, D-l ve D-2 gruplarında sırası ile 4.13, 3.94 ve 3.83 olarak belirlenirken (P>0.05), karkas değerleri açısından gruplar arasında istatistiki olarak önemli bir farklılık tespit edilmemiştir. Günlük canlı ağırlık artışı ile ruminal kuru madde yıkımlanabilirliği, ruminal ham protein yıkımlanabilirliği ve ruminal amonyak düzeyi arasında negatif, ruminal amoyak düzeyi ile ruminal kuru madde yıkımlanabilirliği, ruminal ham protein yıkımlanabilirliği arasında ve ruminal kuru madde yıkımlanabilirliği ile ruminal ham protein yıkımlanabilirliği arasında da pozitif ilişkiler saptanmıştır (P< 0.01). Sonuç olarak, bu çalışmada değerlendirilmeyen kırık yumurtaların protein katkısı olarak toklu rasyonlannda kullanılabileceği kanaatine varılmıştır. Anahtar Kelimeler : Kırık yumurta, formaldehit muamelesi, naylon kese, besi performansı, kuzu.