HZ. HASAN VE SOYUNA MEZHEBİ YAKLAŞIMLARLA BİÇİLEN SİYASİ VE DİNİ ROL PROBLEMATİĞİNİN ANALİZİ

Abstract

Hasan b. Ali b. Ebi Talip tarihi ve dini kişiliği nedeniyle adından sıkça söz edilen bir şahsiyet olmuştur. Babası Ali b. Ebi Talip'in vefatından sonra halife olarak seçilmiş ancak kısa bir süre sonra hilafeti Muaviye'ye devretmiştir. Bu nedenle Hasan b. Ali bir kesim tarafında hilafeti Muaviye'ye birtakım çıkarlar elde etmek için devrettiğine dair çeşitli eleştirilere tabi tutulurken başka bir kesim tarafından Peygambere olan yakınlığı dolayısıyla söz konusu eleştirilere çeşitli açıklamalar getirilmeye çalışılmıştır. Bu durum Hasan-Muaviye antlaşmasının şartlarına da yansımış, Tarihi kaynaklarda birbirinden farklı şartların yer almasına neden olmuştur.İslam dünyasında konu ile ilgili müstakil çalışmalar bulunmakla birlikte Hz. Hasan ve soyu ile ilgili ayrıntılı herhangi bir çalışmanın bulunmaması bizi bu çalışmayı yapmaya yöneltmiştir. Kendisi hakkında fikir sahibi olmak amacıyla Hz.Hasan'ın özel hayatı da konuya dâhil edilmiştir. Halifeliği ve hilafeti Muaviye'ye devretmesi gerekçeleriyle birlikte ele alınmıştır. Hz. Hasan'ın soyu tarihi süreç içerisinde işlenerek soyundan öne çıkan şahsiyetlerin siyasi faaliyetleri aydınlatılmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Hasan b. Ali, Hasanoğulları, Ehl-i Sünnet, Şia

Hasan b. Ali b. Ebi Talip has been a personality talked about frequently due to his history and religious personality. He was selected as caliph after the death of his father Ali b. Ebi Talip but he has assigned caliphate to Muaviye. Therefore, Hasan b.Ali was subject to some criticism by a segment of the society regarding he has assigned caliphate to Muaviye in order to achieve some benefits, the others tried to make some explanations for such critics due to his closeness with Prophet. This conflict was also reflected to the provisions of Hasan-Muaviye agreement leading conflicting terms and conditions to take place in historical sources.Although there are independent studies carried on the subject within Islamic world, lack of any detailed study on the Hasan and his kin lead us to conduct this research. In order to have an idea about him, the private life of The Hasan was also included to the study. His caliphate and his assign caliphate to Muaviye was also researched along with the reasons. By inspecting the kin of The Hasan within historical process, efforts are made to clarify the political activities of the persons from his kin that play a significant role.Key words: Hasan b. Ali, Hasanoğulları, Qualified Sunni, The Shi?a