YENİDOĞAN YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE GÖRÜLEN KLEBSİELLA SEPSİSİNE AİT ÖZELLİKLER VE ANTİBİYOTİK PATERNİ

Abstract

Neonatal sepsis, yenidoğanın önemli mortalite ve morbidite nedenlerinden biridir. Klebsiella suşları hem erken hem de geç başlangıçlı neonatal sepsisin önemli etkenlerindendir. Yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde salgınlara yol açarak ciddi morbidite, mortalite ve yüksek sağlık bakım maliyetlerine neden olurlar. Geniş spektrumlu sefalosporinler ve karbapenem kullanımı enfeksiyon gelişimi için önemli bir risk faktörüdür. Bu çalışma yenidoğan yoğun bakım ünitemizde yatan hastalardaki klebsiella sepsisinin sıklığı, ilişkili risk faktörleri, direnç paternleri, mortalite ve morbiditeye etki eden faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Ocak 2013 ile Mart 2019 yılları arasında yenidoğan yoğun bakım ünitemizde kültür ile kanıtlanmış klebsiella sepsisi belirlenen hastalar çalışmaya alındı. Hastaların elektronik dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Kültür ile kanıtlanmış klebsiella sepsisi tanısı alan 84 hasta çalışmaya alındı. Altı yıllık çalışma süresince klebsiella sepsisi oranı tüm yatan hastalar içinde %1.5, kültürle kanıtlanmış sepsis vakalarının ise %19.8'i olarak bulundu. Seksen hastada (%95,2) Klebsiella pneumoniae (K. Pneumoniae), dört hastada ise (%4,8) Klebsiella oxytoca (K. oxytoca) üredi. Hastaların %59,5'inde geniş spektrumlu beta laktamaz (ESBL) pozitifliği saptandı. Düşük doğum ağırlığı, prematürite, santral kataterizasyon, total parenteral nütrisyon (TPN) ile beslenme ve uzun hastane yatış süresi klebsiella sepsisi için risk faktörleri olarak bulundu. Antibiyogramlarda en fazla duyarlılık sırasıyla meropeneme ve amikasine karşı idi (sırasıyla %64,5 ile %52,4). En az duyarlılık ise ampisiline (%2,4) ve sefepime (%11,9) aitti. Mortalite oranları gebelik haftası ve doğum tartısı ile negatif korelasyon göstermektedir (sırasıyla r = -0,751 ve -0,663). Mortalite gelişen olgularda da en yüksek duyarlılık meropeneme (%75,9) ve amikasine (%74,1), en yüksek direnç ise ampisiline (%100) ve sefepime (96,4) karşı saptandı. Sonuç olarak çalışmamızda klebsiella enfeksiyonları önemli bir sorun olarak belirlenmiştir. Uzun süre hastanede yatış, düşük doğum ağırlığı, prematürite, enfeksiyon öncesinde antibiyotik kullanımı ve invaziv girişimler önemli risk faktörleri olarak öne çıkmaktadır. Çok küçük prematürelerde, düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda daha mortal seyretmektedir. Başta sağlık çalışanlarının el hijyeni olmak üzere bariyer önlemlerine uyulması, invaziv girişimlerin kısıtlı tutulması, enfeksiyon kontrol programlarına uygulanması ve antibiyotiklerin akılcı kullanımı enfeksiyonların önlenmesi yönünden önem arz etmektedir. Anahtar kelimeler: Yenidoğan, sepsis, klebsiella, antibiyotik tedavisi, mortalite

Neonatal sepsis is one of the most important causes of mortality and morbidity. Klebsiella strains are important factors for both early and late start neonatal sepsis. They cause serious morbidity, mortality, and high health care cost by leading epidemic in newborn intensive care unit. Broad spectrum cephalosporin and carbapenem usage is an important risk factor for infection progress. In this study, it was aimed to define the factors which effect morbidity, mortality, resistance patterns, Klebsiella sepsis frequency and related risk factor seen at the patients who stay in our newborn intensive care unit. Patients who were detected Klebsiella sepsis proven with culture in our newborn intensive care between January 2013 and March 2019 were included into our study. Patients' electronic files were examined retrospectively. Eighty four patients who were diagnosed Klebsiella sepsis proven with culture were included into our study. During the six-year study, Klebsiella sepsis rate was found 1,5% at hospital patients, and 19,8% at proven sepsis cases. Klebsiella pneumoniae (K. Pneumoniae) bred in 80 patients (95,2%) and Klebsiella oxytoca (K. oxytoca) bred in four patients (4,8%). Extended spectrum beta lactamase (ESBL) positivity was detected at 59,5% of patients. Low birth weight, prematurity, central catheterization, nourishment with TPN and long hospitalization were found as risk factors for klebsiella sepsis. The highest sensitivity in antibiograms were against retrospectively meropenem and amikacin (64,5% and 52,4%). The lowest sensitivity was belong to ampicillin (2,4%) and cefepime (11,9%). Mortality rates showed negative correlation with gestational week and birth weight (Respectively r=-0,751 and -0,663). In mortality developing cases, the highest sensitivity was detected against meropenem (75,9%) and amikacin (74,1%), and the highest resistance was detected against ampicillin (100%) and cefepime (96,4%). As a conclusion klebsiella infections were determined as an important problem in our study. Long hospitalization, low birth weight, prematurity, antibiotic usage before infection and invasive procedures become prominent as important risk factors. It progresses more mortal in very little premature and low birth weight neonatal. Obeying the barrier precautions especially medical staffs' hand hygiene, limiting invasive procedures, practicing infection control programs and rational usage of antibiotics are important to prevent infections. Key words: Newborn, sepsis, Klebsiella, antibiotic treatment, mortality