YAPILARIN TİTREŞİM İZOLASYONUNDA AKTİF VE PASİF KONTROL YÖNTEMLERİNİN UYGULANMASI VE KARŞILAŞTIRILMASI

Abstract

Yüksek Lisans Tezi YAPILARIN TİTREŞİM İZOLASYONUNDA AKTİF VE PASİF KONTROL YÖNTEMLERİNİN UYGULANMASI VE KARŞILAŞTIRILMASI Fuat ÖZERDEM Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Makina Mühendisliği Ana Bilim Dalı 2000, Sayfa:8i Bu çalışmada, deprem etkisi altındaki yapıların titreşimlerini azaltmak için taban izolasyonu, aktif ve pasif kontrol yöntemleri uygulanmıştır. Taban izolasyon sistemleri ve pasif kontrol yöntemleri herhangi bir dış enerji kaynağına ihtiyaç duyulmadan enerji yutan sistemleri içermektedir. Aktif kontrol sistemleri ise, sistemde hazır bulundurulan dış enerji kaynaklan kullanılarak yapıya daha önce belirlenen şekilde kontrol kuvvetlerinin uygulandığı sistemlerdir. Sayısal uygulama için, 1992 Erzincan depreminin doğu - batı ivme bileşeni etkisindeki lineer sönümlü sekiz katlı örnek bina ele alınmaktadır. İlk olarak, deprem yer hareketine maruz yapının hareket denklemleri elde edilmektedir. Daha sonra taban izolasyonun, pasif kontrolün ve aktif kontrol metotlarından LQR kontrol algoritmasının ve kayan-kipli kontrol algoritmasının formülasyonlan verilmektedir. Hareket denklemlerinin çözümü için MATLAP paket programı kullanılmaktadır. Bu kontrol algoritmaları için, binanın titreşim cevapları ayrı ayrı elde edildikten sonra kayan-kipli metodun değişen dinamik yükler, modelleme hatası ve parametrik belirsizliğin olduğu durumlardaki performansı ortaya konulmuştur. Elde edilen çözümler grafiksel olarak verilmekte ve sonuçlar tartışılmaktadır. ANAHTAR KELİMELER : Taban izolasyon sistemleri, pasif kontrol sistemleri, aktif kontrol sistemleri, optimal kontrol, kayan- kipli kontrol