REBÎ' B. HABÎB'İN İTİKÂDÎ GÖRÜŞLERİ

Abstract

Hâricîlerin ilk ortaya çıktıkları dönem ile sonraki dönemler de izledikleri siyaset onların şiddet olaylarıyla çok fazla anılmalarına neden olmuştur. Bu durum onların yönetimler ve bazı halk kitleleri tarafından dışlanarak zamanla taraftarlarının kalmamasına sebebiyet vermiştir. Ancak Hâricî fırkalardan İbâdîyye'nin şiddetten uzak durarak ılımlı bir siyaset izlemesi ve ilmi çalışmalara önem vermesi onların Hâricî fırkalar içerisinde varlığını günümüze kadar devam ettiren tek fırka olmasını sağlamıştır. Bu fırkanın inanç esaslarının teşekkülünde ve varlığını günümüze kadar devam ettirmesinde mezhebin üçüncü imamı Rebî' b. Habîb'in önemli bir yeri vardır. Onun Müsned eseri mezhebin itikâdî çerçevesinin anlaşılmasında önemli bir yer tutmaktadır. İbâdîyye Fırkası, Rebî' b. Habîb'in bu eserini Kur'an'dan sonra en muteber kaynak olarak kabul etmektedir. Rebî' b. Habîb ve Müsned'inin İbâdîyye Fırkası'nın inanç esaslarının teşekkülünde önemli bir kaynak olması hem onun hem de eserinin tanınmasının önemini ortaya koymaktadır. Biz de tezimizin giriş kısmında Rebî' b. Habîb'in hayatını ve ilmi kişiliğini işledik. Birinci bölümde de Rebî' b. Habîb'in bağlı olduğu fırka ve diğer fırkalar hakkındaki düşüncelerini ele aldık. İkinci bölümde ise Rebî' b. Habîb'in Müsned'i bağlamında kelam problemlerine yaklaşımını işledik.

The politics of the Kharijite's in the period when they first emerged and in the following periods caused them to be remembered with violence. This situation caused them to be excluded by the administrations and some masses of the people, and they didn't have any supporters over time. However the fact that Ibadhiyah, one of the Kharijite sects, followed a moderate policy by staying away from violence and attaching importance to scientific studies made them the only group among the Kharijite sects that continued their existence until today. The third imam of the sect, Rebîb has an important role in the formation of the principles of this party and its existance until today. Musnad, his work has an important place in understanding the religious framework of the sect. Ibadhiyah party accepts Habîb's work as the mast reliable source after the Qur'an. The fact that Habîb and Musnad are important sources in the formation of the belief principles of the Ibadhiyah party reveals the importance of recognition of both him and his work. We have handled Rabî' b. Habîb's life and scientific personality. In the first part we have handled the party that he followed and his thoughts about other sects. In the second part, we have handled Habîb's apporoach to kelam problems in context of Musnad.