Sıçanlarda N-Metil-N-Nitrozüre İle Oluşturulan Deneysel Retina Dejenerasyonunda Minosiklinin Etkileri

Abstract

Retinal dejenerasyon (RD), çogunlukla, çesitli genlerin kodladıgı fotoreseptör-özgü proteinlerin noksanlıgı veya hatalı üretilmesiyle ilgili olup, fotoreseptör hücrelerin apoptotik ve süregelen ölümüyle karakterizedir. Bu çalısmada RD olusturmak amacıyla 80 adet sıçana tek doz periton içi (i.p.) 50 mg/kg NMetil- N-Nitrozüre (MNU) verildi. Bu sıçanlardan 60 tanesine ise RD? u engellemek amacıyla MNU ile beraber farklı dozlarda (50 mg/kg: 20 hayvan, 75 mg/kg: 20 hayvan, 100 mg/kg: 20 hayvan), MNU dan 1 gün önce ve 1 saat sonra olmak üzere 2 kez i.p. minosiklin uygulandı. Yirmi hayvan ise kontrol grubu olarak ayrıldı ve sadece i.p. serum fizyolojik uygulandı. Yedi günlük deney süresince 12., 24., 48., 72. saatlerde ve 7. günde olmak üzere 5 farklı dönemde ötenazi yapılarak göz örnekleri elde edildi. Göz örnekleri histopatolojik, immunohistokimyasal ve elektron mikroskobik olarak incelendi. MNU uygulanan gruplarda, önemli derecede RD olustugu görüldü ve fotoreseptör ölümlerinin apoptotik mekanizma ile gerçeklestigi TUNEL yöntemi ile ortaya konuldu. MNU uygulanmayan kontrol grubu ile kıyaslandıgında fotoreseptör katmanı ve dıs nükleer katmanın 12. saatten baslayarak giderek inceldigi, kaspaz-3, kaspaz- 6, bax, 8-OHdG, PCNA ve GFAP seviyelerinin arttıgı; rodopsin, red/green opsin ve Bcl-2 seviyelerinin ise düstügü görüldü. Elektron mikroskobik incelemelerde ise, iç nükleer katmanda bulunan hücrelerden amakrin ve bipolar hücrelerin de fotoreseptörler kadar ciddi boyutta olmamakla beraber etkilendigi görüldü. Minosiklin uygulanan tedavi gruplarında ise anlamlı farklılıga rastlanmadı ve minosiklinin, MNU ile olusturulan RD? da; retinal katman kalınlıkları ile, kaspaz-3, kaspaz-6, bax, 8-OHdG, PCNA, GFAP, rodopsin, red/green opsin ve Bcl-2 boyamalarının siddet ve dagılımı üzerinde etkili olmadıgı tespit edildi. Sonuç olarak, MNU? nun tek doz uygulama ile kısa sürede ve fazla sayıda fotoreseptör hücreyi etkilemesine ragmen, minosiklinin bu durumu önlemede etkisiz kaldıgı görülmüstür. Bu durumun, MNU ile olusturulan RD? un patogenezinde çok fazla sayıda faktörün rolü olmasından kaynaklandıgı, minosiklin ile daha farklı ilaçların kombinasyonlarının etkinliginin arastırılmasının gerektigi düsünülmektedir.