ETKİLİ İLETİŞİM BECERİLERİ ÖLÇEĞİ: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Abstract

İnsanların duygularını, düşüncelerini, bilgilerini, isteklerini ve hayallerini sözlü, sözsüz veya yazılı bir biçimde birbirlerine aktardığı; kaynak ve alıcı arasında gerçekleşen bilgi alışverişi sürecine iletişim denir. İletişim başarılı olmanın ve sosyal ilişkiler kurmanın anahtarıdır. İletişimin kuvvetli veya zayıf olması ortaya etkili iletişim kavramını çıkarmaktadır. İletişim becerisi kuvvetli olan insanlar kendilerini daha iyi bir biçimde ifade ederler, başkalarını dinlemeye ve onları anlamaya özen gösterirler, empati kurarlar. Birçok öğrenmenin temelini oluşturan iletişim becerileri açısından ortaokul düzeyinde öğrencilerin başarılı bir şekilde yetiştirilmesi ayrı bir önem taşımaktadır. Dil öğretiminin temel amaçlarından biri de etkili ve doğru iletişim kurabilen bireyleri topluma kazandırmaktır. Bu araştırma ile ortaokul öğrencilerine yönelik bir Etkili İletişim Becerileri Ölçeği geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri doğrultusunda açımlayıcı faktör analizi için 411, doğrulayıcı faktör analizi için 311, test-tekrar test uygulamaları için 95 öğrenci olmak üzere toplamda 817 ortaokul öğrencisine ulaşılmıştır. Her aşamada farklı örneklem grupları ile çalışılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda tek faktörden oluşan 15 maddelik bir Etkili İletişim Becerileri Ölçeği elde edilmiştir. Ölçeğin toplam varyans değerinin %35,69 olduğu belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi ile de elde edilen açımlayıcı faktör analizi yapısı doğrulanmıştır (X2=115.11, X2/ sd= 1.308, RMSEA=.032, Standardized RMR= .045, NFI=.92, NNFI=.97, CFI= .98, GFI= .95, AGFI= .94, IFI= .98, PNFI= .77, PGFI= .70). Ayrıca Cronbach’s Alpha değerinin .87 olduğu; test-tekrar test uygulamalarından elde edilen korelasyon değerinin ise .75 olduğu belirlenmiştir. Dolayısıyla tespit edilen güvenirlik değerlerinin de iyi olduğu görülmüştür. Sonuç olarak ortaokul öğrencileri için 15 maddelik bir Etkili İletişim Becerileri Ölçeği elde edilmiştir. Bu ölçeğin ortaokul öğrencilerinin etkili iletişim becerilerine ilişkin algılarını belirlemek amacıyla kullanılabileceği düşünülmektedir.