SALNAMELERE GÖRE VAN VE BİTLİS VİLAYETLERİNDE DİNİ- SOSYAL YAPI

Abstract

Yüzyıllar boyunca birçok medeniyeti bünyesinde barındıran Van ve Bitlis, Türklerin Anadolu'yu fethe başlamasında önemli bir yere sahip olduğu gibi ilk Türkleşen bölgelerdendir. XVI. yüzyıla gelindiğinde bölgede Müslüman nüfus çoğunlukta olmak üzere içerisinde Süryani, Protestan, Katolik, Ermeni, Keldani, Kıpti, Yahudi ve Yezidi mezheplerine mensup insanların birlikte yaşadığı birer yerleşim yeri olmuştur.Salnamelere göre, Van ve Bitlis vilayetlerinde Müslümanların yanı sıra yukarıda saydığımız gayrimüslimlerin de birçok dini ve sosyal kurumları bulunmaktadır.Van ve Bitlis vilayetlerinde yaşayan Müslim ve gayri Müslimlere ait dini ve sosyal kurumları ve bölgede yaşayan Müslim ve gayrimüslim nüfus yapısını, merkezden başlayarak sancak, kaza ve nahiyeler şeklinde, tablolar da hazırlayarak sunduk.Anahtar Kelimeler: Van, Bitlis, Müslüman, gayrimüslim, dini ve sosyal kurum, nüfus.

As Van and Bitlis, comprising many civilizations throughout centuries, both hold an important place in being conquered Anatolia by the Turk, and also they became first Turkish region. At the beginning of the XVI. century, Suryanis, Protestants, Armenians, Catholics, Kiptis, Jewishes and Yezidis lived together in this region where the overwhelming majority of the population were composed of Mulims.According to Salnames, non- muslims also had religious and social institutions in Van and Bitlis, likewise Muslim society did.We have provided social and religious institutions belonging to Muslims and non-muslims who lived in Van and Bitlis and, also Muslim and non-muslim population living in the area by adding the tables in the form of city center, sanjak; counties and regions.Key Words: Van, Bitlis, Muslim, non- muslim, religion and social institution, population.