Sıtmaya karşı CD8+ ve CD4+ T lenfosit yanıtı

Abstract

Plasmodium türü protozoa tarafından oluşturulan sıtma enfeksiyonu günümüzde halen önemini koruyan bir halk sağlığı problemidir. Hastalığa karşı etkin bir aşının geliştirilememiş olması, parazitlerin ilaçlara karşı direnç geliştirmesi, sivrisineklerde insektisit direncinin gelişmesi, iklim ve çevresel değişiklikler, sağlık sistemlerindeki aksaklıklar ve eşlik eden diğer hastalıkların etkisiyle sıtma, dünyanın büyük bir kısmı için sorun olarak görülmektedir. Sıtmaya karşı etkin bir aşının elde edilmesinde ve ilaçlara karşı direnç çalışmalarında, parazite karşı konağın verdiği immün yanıtın çok iyi anlaşılması gerekmektedir. Konak, Plasmodium'\\ara karşı hümoral ve hücresel birçok mekanizmayı kapsayan karmaşık bir yanıt oluşturmaktadırv CD8+ T lenfositlerinin, sıtmaya karşı korunmada önemli rolü olduğunun anlaşılmasıyla, aşı geliştirme stratejilerinin birçoğu bu hücreler üzerinde yoğunlaşmıştır. CD8+ T bellek hücre yanıtının gelişimi, CD4+ T hücreleri ile ve interlökin (IL)-4, IL-7, IL-15 ve IL-2 gibi sitokinlerle yakından ilişkilidir. CD4+ T lenfositleri ise; antikor üreten B hücrelerini aktive ederek parazitin ortadan kaldırılmasına katkıda bulunmak, CD8+ T hücre yanıtının indüksiyonuna yardımcı olmak ve ürettikleri sitokinlerle doğal bağışıklığın fagositik ve parazitik aktivitesini artırmak suretiyle sıtmaya karşı immün yanıtta önemli rol oynamaktadırlar. Günümüze kadar CD8+ ve CD4+ T hücre yanıtlarının anlaşılması, bu mekanizmaların birbiriyle olan ilişkilerinin araştırılması ve bu yanıtta diğer faktörlerin katkılarının belirlenmesi ile ilgili çok sayıda araştırma yapılmasına rağmen, birçok konu hala aydınlatılmayı beklemektedir. Bu derleme yazıda, güncel literatür ışığında sıtmaya karşı CD8+ ve CD4+ T lenfosit yanıtlarının tartışılması amaçlanmıştır.