Neoliberalizm ve Çalışma Hayatının Biyopolitik İnşası

Abstract

Neoliberalizm, liberal kapitalist yönetimselliği yaşam biçimi haline getiren ve piyasa aklını toplumsallaştıran politikalar bütünüdür. Yönetimsellik, şirket yönetimini devlet yapısına ve çalışma hayatına taşıyan bir yönetim sanatıdır. Biyopolitika ise kendilik/hakikat oyunu ile toplumsal gerçekliği ve yaşam biçimlerini yeniden kurmaktadır. Esneklik merkezli minimal devlet, özelleştirme, serbest ticaret ve düşük ücret gibi neoliberal politikalar, çalışma hayatına özgürlük ve güvence sağlarken piyasalaşan neo-özneleri üretmektedir. Bu çalışma neoliberalizmde çalışma hayatını dönüştüren biyopolitik süreçlerin, devlet, toplum ve birey üçgeninde hayata geçirdiği uygulamaların sosyo-psikolojik analizine odaklanmaktadır. Neoliberal politikalar ve biyopolitik aşamaların kendi kendinin girişimcisi olan neo-özneleri üretme kapasitesi ve etkileri üzerine yoğunlaşılmaktadır. Kendilik teknikleriyle kendini yönetmesi ve neoliberal biyolojik süreçlere uyumu beklenen çalışanlar, riski ve sorumluluğu üstlenen, sürekli gelişim, başarı ve rekabet arzusu ile şirket etiğini benimseyen bir kimlik kazanmaktadır. Özgürlük sanrısıyla başarısızlık, yetersizlik ve yitirme korkusu yaşayan çalışan neo-özneler, zaman ve mekân akışıyla karakter, kimlik ve değer yitimine uğramakta, depresyon ve sembolsüzleşmeyle güvencesini, kendi özerkliğini yitirmektedir.