ÇÖKELTİM HAVUZU YIKAMA DEBİSİNİN TAYİNİ

Abstract

Yüksek Lisans Tezi ÇÖKELTİM HAVUZU YIKAMA DEBİSİNİN TAYİNİ M. Fatih ÜLGER Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı 2002, Sayfa 37 Enerji üretmek veya sulamada kullanmak amacıyla akarsulardan alman su isale kanallarından önce, çökeltim havuzlarından geçirilir. Sürüntü ve tesislere zarar verebilecek askıdaki maddeler çökeltim havuzlarında çöktürülerek uzaklaştırılır. Çökeltim havuzlan sürekli ve kesintili yıkama yapan olmak üzere ikiye ayrılırlar. Çökeltim havuzlan iyi projelendirildiği ve işletildiği takdirde tesislerin anzalanması azalmakta ve işletmede kalma süreleri uzamaktadır. Sürekli yıkama yapan çökeltim havuzlarında yıkama debileri büyük seçildiği taktirde ilgili yapılann boyutlan gereksiz olarak artmakta ve inşa maliyetleri yükselmektedir. Aynca yıkama debisi büyük seçildiği takdirde alınan su ve buna bağlı olarak katı madde miktan da artış göstermektedir. Yıkama debisi küçük seçildiği takdirde çökeltim havuzlanna çökelen katı maddelerin etkili yıkanması mümkün olmamaktadır. Dolayısıyla alınan debi veya seçilen havuz boyutlanna göre en uygun yıkama debisinin tayin edilmesi gerekir. Bu çalışmada, Froude benzerlik modeline göre inşa edilen 1/10 ölçekli çökeltim havuzlanndan belirli oranlarda su ile polistren plastik malzemeden meydana gelen sürüntü maddesi geçirilmiştir. Deneysel çalışmalar, farklı debiler için tekrarlanarak seçilen debi ve sürüntü maddesi arasındaki ilişkiyi gösteren grafikler elde edilmiştir. Sonuç olarak en uygun yıkama debisinin isale debisinin % 10-20 'si arasında olduğu anlaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bağlama, çökeltim havuzu, sürüntü maddesi,yıkama debisi

IT ABSTRACT MsC Thesis DETERMINATE OF WASHING DISCHARCE IN SETTLING BASINS M Fatih ÜLGER Fırat University Graduate School of Natural and Applied Sciences Departmet of Civil Engineering 2002, Page: 37 Before water flows, taken from a river for the purposes of irrigation or hydropower production etc., don't discharge to the channels, it is discharged to the settling basins of a diversion weir. Sediments are settled in the settling basin. Thus, they are removed. Settling basins have two types that are called continual and interrupted. If proper design and operation of a settling basins are effective, they function throughout operation. In continual settling basin, if washing discharge is a great, construction dimensions and cost of settling basin increase. If washing discharge is a small, settling basins do not capture the sediments effectively. Therefore, optimal washing discharge is determinated according to water discharge and dimensions of the settling basin. This study was used that settling basin have been constructed with 1/10 scale according tQ froud model. Water flow and sediment (polistren plastic) were passed through settling basin. Experimental studies were completed for different discharges. Results of the experimental analysis was showed with diagrams. In the rasultig, optimal washing discharge was found around % 10-20. Key Words: Diversion weirs, settling basin, sediment, washing discharge