Doğu Anadolu Fay Zonu Ilıca Segmentindeki Traverten Oluşumlarına Bir Örnek: Hacılar (Bingöl) Sırt Tipi Traverteni

Abstract

Bu çalışmada Bingöl şehir merkezinin yaklaşık 34 km kuzeydoğusunda bulunan ve Türkiye’nin ikinci büyük neotektonik yapısı özelliğine sahip sol yanal doğrultu atımlı Doğu Anadolu Fay Zonu’nun Ilıca segmenti üzerindeki sırt tipi traverten oluşumu ele alınmıştır. Paleozoyik-Mesozoyik yaşlı Bitlis Metamorfitleri’nin Bingöl çevresindeki yüzlekleri, traverten oluşumunda kaynak kaya rolü oynamakta olup genellikle mermerlerle karakterize edilir. Çoğunlukla piroklastik kayaçlardan oluşan Solhan Volkanitleri’nin ise bu sıcaklığı koruyan bir örtü kaya rolü oynadığı düşünülmektedir. Traverten örneklerinde belirlenen element miktarları, Ca: 370140-380789 ppm, Mg: 7116.30-9468.30 ppm, Sr: 7104-16292 ppm düzeyindedir. Yüksek Sr içeriği, sırt tipi traverteni çökelten suların derin dolaşımlı olduğunu göstermektedir. ?13C değerleri 4.9 ile 6.1 (‰ PDB), ?18O değerleri ise -18.6 ile -15.0 (‰ PDB) arasındadır. Pozitif ?13C değerleri, magmatik faaliyetlerin dışında termo-metamorfik süreçler sonucunda ortaya çıkan CO2’nin katkısını göstermektedir. Örneklerden elde edilen U-Th yaş verileri, traverten çökeliminin günümüzden en azından 7000 yıl önce Holosen’de (MIS 1, Marine Isotope Stage’e denk gelen zamanda) başlamış olduğuna işaret etmektedir.