Farklı Irklardaki Koyun ve Keçilerde Serum B12 Vitamini ve Kobalt Düzeylerinin Araştırılması *

Abstract

Çalışmada, farklı ırklardan her iki cinsten koyun ve keçilerde serum B12 vitamini ve kobalt düzeylerininaraştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Elazığ ilinde benzer bakım ve beslenme şartlarınasahip olan Akkaraman, Morkaraman ve İvesi koyun ırkları ile Halep ve Kıl keçisi olmak üzere 5 ırkçalışmaya alınmıştır. Her ırktan 40 baş hayvan olacak şekilde toplam 200 baş hayvan çalışmadakullanılmıştır. Her gruptaki hayvanların yarısının dişi yarısının erkek, bunların da yarısının 1 yaşın altındadiğer yarısının ise 1 yaşın üzerinde olacak şekilde gruplar oluşturulmuştur. Serum B12 vitamin düzeyi ticaritest kitleri yardımıyla otoanalizörde, kobalt düzeyleri ise atomik absorbsiyon spektrometresi ilebelirlenmiştir. Çalışmaya alınan tüm koyun ve keçi ırklarında serum kobalt düzeyleri sırasıyla koyunlarda6.47±3.21, 5.68±2.50 ve 7.75±1.67 ppb ve keçilerde 5.10±1.89 ve 4.84±2.00 ppb olarak belirlenmiş olupgruplar arası farkın önemli olduğu görülmüştür (P<0.05). Serum B12 vitamin düzeyleri ise sırasıylakoyunlarda 691.35±445.87, 1432.77±452.13 ve 1336.65±420.70 ppb olarak belirlenmiş olup gruplar arasıfarkın P<0.05 düzeyinde keçilerde ise sırasıyla 615.75±334.28 ve 287.85±81.46 ppb olarak belirlenendüzeylerin gruplar arası farkının istatistiksel olarak önemli olduğu (P<0.001) görülmüştür. Bir yaş altı İvesiırkı koyunların erkeklerinde serum vitamin B12 düzeyi P<0.01 düzeyinde dişilerden daha yüksek çıkarkenhem bu ırkta diğer parametreler (kobalt ve genel klinik muayene bulguları) hem de Akkaraman veMorkaraman ırklarında incelenen tüm parametrelerin cinsiyete göre farklılığın istatistiksel olarak önemliolmadığı (P>0.05) belirlenmiştir. Serum B12 vitamin düzeylerinin ortalama değerleri bir yaş üstü dişi veerkek koyun ırkları acısından değerlendirildiğinde Morkaraman ırkında istatistiksel olarak farkın önemliolmadığı (P>0.05), İvesi ırkında P<0.001 ve Akkaraman ırkında ise P<0.05 düzeyinde dişilerde yüksekolduğu görülmüştür. Serum kobalt ortalama değerleri arasında Akkaraman ve Morkaraman ırklarıarasında farklılığın önemli olmadığı belirlenirken (P>0.05), İvesi ırkında dişilerde erkeklerden (sırasıyla11.28±1.36 ve 3.96±0.59 ppb) P<0.001 düzeyinde yüksek olduğu görülmüştür. Bir yaş altı dişi ve erkek kılkeçilerinde sırasıyla 4.12±1.31 ve 7.68±1.50 ppb olarak belirlenen serum kobalt seviyeleri ortalamadeğerleri gruplar arasındaki farkın P<0.001 düzeyinde önemli olduğu görülürken Kıl ve Halep keçilerindeserum vitamin B12 düzeyleri ortalama değerleri arasındaki istatistiksel farklılığın önemli olmadığıbelirlenmiştir (P>0.05). Sonuç olarak, çalışmaya alınan İvesi, Akkaraman ve Morkaraman koyun ırkları ileHalep ve Kıl keçisi ırklarında tespit edilen serum kobalt ve B12 vitamin düzeylerinin bölgesel yetiştirme, ırk,cinsiyet ve yaş grupları arasında farklılıklarının olmasına rağmen klinik belirtiler oluşturacak düzeydeyetersizliklerin olmadığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Koyun, keçi, B12 vitami