Atasu (Trabzon) baraj yerindeki bazaltların taşıma gücü

Abstract

Bu çalışmada Atasu (Trabzon) baraj yerindeki bazaltların taşıma gücünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla baraj yerindeki bazaltların ve dolgu malzemesi olarak kullanılacak diyoritlerin; fiziksel, mekanik ve elastik özellikleri belirlenmiştir. Ayrıca bazaltların içerdiği süreksizlik düzlemlerinin; yönelim, devamlılık, aralık, açıklık, dolgu, pürüzlülük ve bozunma derecesi incelenmiştir. Bazaltların kuru birim hacim ağırlığı 26,00 kN/m3, tek eksenli sıkışma dayanımı 90 MPa, içsel sürtünme açısı 34o, kohezyonu 13 MPa, P dalga hızı 3600 m/s, elastisite modülü 25,5 GPa ve Poisson oranı 0,324 tür. Diyoritlerin kuru birim hacim ağırlığı 28,3 kN/m3, içsel sürtünme açısı 57o, kohezyonu 19 MPa, P dalga hızı 3200 m/s, elastisite modülü 20,7 GPa ve Poisson oranı 0,324 tür. Bazaltlar iki ana eklem seti içermektedir. Bu eklem setleri dar aralıklı, düşük devamlı, orta derecede geniş, orta derecede bozunmuş ve pürüzlü dalgalı özellikte olup kalınlıkları 1-5 mm arasında değişen kalsit ve kil dolgu içermektedir. Bu çalışmada etkin normal gerilme Sonlu Elemanlar Yöntemi’ne göre belirlenmiştir ve baraj yerindeki etkin normal gerilme 1,90 MPa dır. Ayrıca, Hoek-Brown amprik yenilme kriteri kullanılarak, bazalt kütlesinin anlık etkin kohezyon ve anlık etkin sürtünme açısı belirlenmiştir. Bazalt kütlesinin anlık etkin kohezyonu 1,6 MPa, anlık etkin sürtünme açısı ise 59o dir. Bu verilere göre bazalt kütlesinin izin verilebilir taşıma gücü yaklaşık 60 MPa dır.