GULEMAN (ELAZIĞ) BÖLGESİ KROM YATAKLARININ PLATİN GRUBU ELEMENT İÇERİKLERİ VE JEOKİMYASI

Abstract

İnceleme alanı, Elazığ ilinin yaklaşık 80 km GD'sunda ve Alacakaya ilçesi sınırlarıiçinde yer almaktadır.Guleman Bölgesinde birçok kayaç topluluğu bulunmaktadır. Bunları yaşlıdan gencePaleozoyik yaşlı Bitlis Metamorfitleri, Üst Kretase yaşlı Guleman Ofiyoliti, Üst Meastrihtiyen-Orta Eosen yaşlı Hazar Grubu, Orta Eosen yaşlı Maden Karmaşığı ve Miyosen yaşlı LiceFormasyonu oluşturmaktadır.Guleman Ofiyoliti; başlıca dünit ve kromitit içeren harzburjitlerden oluşan tektonitlerile dünit, verlit, klinopiroksenit, gabrolardan oluşan kümülatlar ve tüm bu birimleri kesen tekildiyabaz daykları, levha dayk karmaşığı ve bazik volkanik kayaçlardan oluşur. GulemanOfiyolitine ait kayaçların jeokimyasal özelliklerini ve oluştukları jeotektonik ortamlarıbelirlemek amacı ile 30 adet kayaç örneği ICP-MS yöntemi ile analiz edilmiştir. Buna göre;Ultrabazik kayaçlardan bazik kayaçlara doğru MgO azalmakta buna karşılık SiO2, Al2O3, Fe2O3,CaO, Na2O, K2O, TiO2'in artmasıyla bu kayaçların ultrabazik-bazik karakterler gösterdiğisöylenebilmektedir. NTE içerikleri dünit ve harzburjitlerde dedeksiyon limitinin altında veyaçok yakın değerlerde iken bazaltlara doğru bu değerler artmaktadır. Guleman ofiyolitine aitmagmatik kayaçların tektonik ortamı ayırt etmek için kullanılan diyagramlardadeğerlendirilmesi sonucu; bu kayaçların okyanus ortası sırtlarında oluştuğu ve MORB'a benzerjeokimyasal karakterler gösterdiği belirlenmiştir.Guleman Ofiyolitine ait kayaçların her birinden ikişer adet olmak üzere toplam 8 adetkayaç örneği ve 20 adet kromit örneği Pt, Pd, Rh ve Au için ICP-MS yöntemi ile, Ir vekromitlerin iz element içerikleri ise Nötron Aktivasyon yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilenanaliz sonuçları ilksel manto değerlerine göre normalleştirmiş ve sonuçlar spiderdiyagramlarında değerlendirilmiştir. Buna göre kayaçlarda; Rh negatif bir anomali gösteripmantoya göre fakirleşmekte, Pt mantoya yakın ve mantoya göre fakirleşmekte, Pd mantoyayakın mantoya göre zenginleşmekte olup Au ise yine mantoya göre zenginleşmektedir.Anahtar Kelimeler: Guleman, ofiyolit, podiform krom yatakları, PGE (Platin GrubuElementler).