4B fMRI Tabanlı Alzheimer Hastalığının Ön Tespiti için 3B-CAPSNET ve RNN Modellerinin Kullanılması

dc.contributor.authorİsmail, Ali
dc.contributor.authorDalveren, Gonca Gökçe Menekşe
dc.date.accessioned2026-08-12T15:14:32Z
dc.date.issued2024
dc.departmentFırat Üniversitesi
dc.description.abstractAlzheimer hastalığının (AH) ilerlemesinin erken tahmini, bilişsel gerilemenin daha etkili bir şekilde yavaşlatılmasına yardımcı olabilmektedir. Dinlenme durumu fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (dd-fMRG) kullanılarak otomatik AH tanısı için evrişimli sinir ağlarına (ESA) dayalı farklı yöntemlerin uygulanmasına yönelik çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalarda tanıtılan yöntemler iki büyük zorlukla karşılaşmaktadır. Birincisi, fMRG veri kümeleri küçük boyutta olduğundan aşırı uyum gözlemlenebilmektedir. İkincisi, fMRG oturumlarının 4 boyutlu (4B) bilgilerinin verimli bir şekilde modellenmesi gerekmektedir. Çalışmalardan bazıları, derin öğrenme yöntemlerini, 4B bilgiyi modellemek için fMRG verilerinden oluşturulan fonksiyonel bağlantı matrislerine veya ayrı 2B dilimler veya 3B hacimler olarak fMRG verilerine uygulamıştır. Ancak bu durumun her iki yöntem türünde de bilgi kaybına neden olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, AD tanısı için fMRG verilerinin uzay-zamansal (4B) bilgilerini modellemek amacıyla Kapsül ağı (CapsNet) ve tekrarlayan sinir ağını (RNN) temel alan yeni bir model önerilmektedir. Önerilen modelin etkinliğini değerlendirmek için deneyler yapılmıştır. Sonuçlara göre, önerilen modelin AH’na karşı normal kontrol (NK) ve geç hafif bilişsel bozukluk (GHBB) ile erken hafif bilişsel bozukluk (EHBB) sınıflandırma görevlerinde sırasıyla %94.5 ve %61.8 doğruluk elde edebildiği görülmüştür.
dc.description.abstractPredicting Alzheimer's disease (AD) at an early stage can assist more successfully prevent cognitive decline. Numerous investigations have focused on utilizing various convolutional neural network (CNN)-based techniques for automated diagnosis of AD through resting-state functional magnetic resonance imaging (rs-fMRI). Two main constraints face the methodologies presented in these studies. First, overfitting occurs due to the small size of fMRI datasets. Second, an effective modeling of the 4D information from fMRI sessions is required. In order to represent the 4D information, some studies used the deep learning techniques on functional connectivity matrices created from fMRI data, or on fMRI data as distinct 2D slices or 3D volumes. However, this results in information loss in both types of methods. In order to model the spatiotemporal (4D) information of fMRI data for AD diagnosis, a new model based on the capsule network (CapsNet) and recurrent neural network (RNN) is proposed in this study. To assess the suggested model's effectiveness, experiments were run. The findings show that the suggested model could classify AD against normal control (NC) and late mild cognitive impairment (lMCI) against early mild cognitive impairment (eMCI) with accuracy rates of 94.5% and 61.8%, respectively.
dc.identifier.doi10.55525/tjst.1396312
dc.identifier.endpage235
dc.identifier.issn1308-9080
dc.identifier.issn1308-9099
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage223
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.55525/tjst.1396312
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11508/31210
dc.identifier.volume19
dc.language.isoen
dc.publisherFırat Üniversitesi
dc.publisherFırat University
dc.relation.ispartofTurkish Journal of Science and Technology
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260511
dc.subjectImage Processing
dc.subjectGörüntü İşleme
dc.subjectPlanning and Decision Making
dc.subjectPlanlama ve Karar Verme
dc.subjectArtificial Intelligence (Other)
dc.subjectYapay Zeka (Diğer)
dc.title4B fMRI Tabanlı Alzheimer Hastalığının Ön Tespiti için 3B-CAPSNET ve RNN Modellerinin Kullanılması
dc.title.alternativeUse of 3D-CAPSNET and RNN models for 4D fMRI-based Alzheimer’s Disease Pre-detection
dc.typeArticle

Dosyalar