Kömürhan ofiyolit biriminin petrografik ve petrolojik incelenmesi

Abstract

İnceleme alanı olan Sivrice (ELAZIĞ)-Kömürhan Köprüsü arasındaki bölgede 1-Paleozoyik-Mezozoyik yaşlı Pütürge Metamorfitleri, 2- Kretase yaşlı Kömürhan Ofiyolitleri, 3-Üst Kreatese yaşlı Elazığ mağmatitleri, 4- Orta Eosen yaşlı Maden Karmaşığı, 5- Orta Eosen Oligosen yaşlı Kırkgeçit Formasyonu, 6- Kuvaterner yaşlı alüvyonlar olmak üzere 6 farklı birim yüzeylemektedir. Güneyde Orta Eosen yaşlı Maden Karmaşığı üzerine tektonik olarak gelen, kuzeyde ise Üst Kretase yaşlı Elazığ Mağmatitleri tarafından tektonik olarak üzerlenen Kömürhan Ofiyolitleri, piroksenit-verlit, gabrolar, gabroları kesen diyabaz dayklan ile diyabaz dayk kompleksinden oluşmuştur. Bu birimler, Elazığ mağmatitlerinin granitik kayaçları tarafından kesilmektedir. Kömürhan Ofiyolitlerini oluşturan kayaçların litolojik ve jeokimyasal özellikleri, bu ofiyolitlerin E-Tipi MORB (zenginleşmiş MORB)'un kristalleşme ürünleri olduğunu ve Supra-Subduction zonda geliştiğini vermektedir. Kömürhan Ofiyolitleri, bölgede Üst Triyas'tan itibaren açılmaya başlayan Neotetis'in güney kolunun, Üst Kretase'den itibaren kuzeye doğru dalmasına bağlı olarak üstteki okyanusal levhada oluşan açılma zonu ürünleri olup, Üst Kreatese sonunda birim üzerinde yay ürünleri olan Elazığ Mağmatitleri gelişmekte ve buna bağlı olarak kabuk kalınlaşmaktadır. Bir taraftan yay oluşumu, diğer taraftan kuzey-güney sıkışmaya bağlı olarak Metamorfit birimlerin yay üzerine itilmesi kabuk kalınlaşmasının artmasına ve bunun sonucu olarak da alttan yükselen magmamnda etkisi ile Kömürhan Ofiyolit Birimi'nin taban kesiminde, kısmi ergimeler oluşmaktadır. Dalan kabuğun ve üstteki ofiyolit biriminin tabanı ve üst mantonun kısmi ergimesi ile oluşan magma ofiyolitleri kesen granitoyidleri vermektedir. Ofiyolitler, bugünkü konumlarını Orta Eosen sonrası almışlardır.