Sis Bilişim Tabanlı Sağlık İzleme Sistemlerinde Modül Yerleştirme için Metasezgisel Algoritmaların Karşılaştırmalı Performans Analizi

dc.contributor.authorİspir, Fatma Banu
dc.contributor.authorBaydoğan, Merve Parlak
dc.contributor.authorTanyıldızı, Erkan
dc.date.accessioned2026-09-08T07:04:24Z
dc.date.issued2026
dc.departmentFırat Üniveristesi
dc.description.abstractSağlık alanında Nesnelerin İnterneti (IoT) cihazlarının yaygınlaşması, elektrokardiyografi (ECG) ve glukoz ölçümleri gibi gecikmeye duyarlı verilerin sürekli olarak üretilmesine neden olmaktadır. Geleneksel bulut tabanlı mimariler, bu verileri klinik açıdan kabul edilebilir yanıt süreleri içinde işleyemeyebilir. Sis bilişim, hesaplama işlemlerini veri kaynağına daha yakın bölgelere taşıyarak bu sınırlılığı gidermeyi amaçlamaktadır. Ancak bu durum, karmaşık ve çok amaçlı bir modül yerleştirme problemini ortaya çıkarmaktadır. Bu çalışmada, iFogSim ortamında modellenen dört katmanlı bir sis–bulut mimarisi üzerinde dört farklı modül yerleştirme stratejisi; İlk Gelen İlk Hizmet Alır (FCFS), Edge-Oriented, Genetik Algoritma (GA) ve Parçacık Sürü Optimizasyonu (PSO) karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma, simülasyon ortamında hesaplanan gecikme, enerji tüketimi, tamamlanma süresi ve maliyet değerleri üzerinden gerçekleştirilmiştir. Çalışmada iki farklı topoloji ele alınmıştır. Birincisi, tüm sis düğümlerinin ve ağ geçitlerinin aynı kaynak özelliklerine sahip olduğu homojen topoloji, ikincisi ise uç cihazların işlem kapasitelerinin farklılaştığı heterojen topolojidir. Her algoritma, dört farklı hasta yükü senaryosu altında değerlendirilmiştir. Homojen topolojide gecikme, enerji tüketimi ve ağ kullanımını içeren ağırlıklı çok amaçlı bir uygunluk fonksiyonu kullanılmıştır. Heterojen topolojide ise ceza parametreleri içeren farklı bir uygunluk fonksiyonu uygulanarak algoritmalar yine dört hasta yükü altında değerlendirilmiştir. Deneysel sonuçlar, GA’nın orta düzey hasta yüklerinde daha düşük gecikme sağladığını, PSO’nun ise yüksek yüklerde daha rekabetçi gecikme performansı sergilediğini göstermektedir. Bununla birlikte, iki algoritma arasındaki maliyet farkı tüm senaryolarda ihmal edilebilir düzeydedir. FCFS yöntemi genel olarak en zayıf performansı göstermiş ve yalnızca bulut tabanlı stratejilerin gerçek zamanlı sağlık uygulamaları için yetersiz kaldığını ortaya koymuştur. Ayrıca tüm algoritmaların 30 hastanın üzerindeki yüklerde doygunluğa ulaştığı gözlemlenmiştir. Bu durum, bu noktadan sonra algoritma seçiminden ziyade sis katmanındaki donanım kapasitesinin temel performans darboğazı haline geldiğini göstermektedir.
dc.identifier.dergipark1957905
dc.identifier.doi10.36222/ejt.1957905
dc.identifier.endpage90
dc.identifier.issn2536-5010
dc.identifier.issn2536-5134
dc.identifier.issue1
dc.identifier.orcid0009-0004-2620-1537
dc.identifier.orcid0000-0002-2114-0139
dc.identifier.orcid0000-0003-2973-9389
dc.identifier.startpage82
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.36222/ejt.1957905
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11508/64719
dc.identifier.volume16
dc.language.isoen
dc.publisherHibetullah KILIÇ
dc.relation.ispartofEuropean Journal of Technique
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20250903
dc.subjectSis Bilişim
dc.subjectGörev Planlama
dc.subjectGenetik Algoritma
dc.subjectParçacık Sürüsü Optimizasyonu
dc.subjectSağlık izleme
dc.subjectNesnelerin İnterneti
dc.titleSis Bilişim Tabanlı Sağlık İzleme Sistemlerinde Modül Yerleştirme için Metasezgisel Algoritmaların Karşılaştırmalı Performans Analizi
dc.title.alternativeComparative Performance Analysis of Metaheuristic Algorithms for Module Placement in Fog Computing-Based Healthcare Monitoring
dc.typeArticle

Dosyalar