Kesme açıklığı kısa kayma donatısız betonarme krişlerde boyut etkisi

Abstract

Kayma donatısız betonarme kirişlerin boyutlandırılmasında, gerek boyutlandırma şartnameleri ve gerekse de araştırmacılar tarafından birçok formül önerilmektedir. Ancak bu formüller sadece çatlama yükünü dikkate aldığından, ya çok emniyetli yönde kalmakta ya da boyut etkisini içermemektedir. Oysa çatlamış bir betonarme kesit (özellikle kesme açıklığı kısa olan betonarme kirişlerde) çatlama yükünden daha fazla bir taşıma gücüne sahip olmaktadır. Bununla birlikte çatlamış bir kesitte oluşan mekanizmalar sebebiyle boyut etkisi olayı kaçınılmaz olmaktadır. Bu gerçeklerden hareketle sunulan çalışmada, geometrik olarak birbirine benzeyen (değişim oranı 1:4) ve kesme açıklığı/faydalı yükseklik oram 1.5 (a/d=1.5) olan kayma donatısız betonarme kirişler üzerinde dört noktalı eğilme deneyi yapılmıştır. Daha sonra deney sonucundan elde edilen bulgular, deterministik boyut etkisi teorileri ile analiz edilmiş ve sonuçlar literatürde mevcut olan boyutlandırma formülleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak kesme açıklığı kısa, kayma donatısız betonarme kirişlerin boyutlandırılmasında kullanılabilecek basit ama gerçekçi bir formül bulunmuştur.