Kronik Böbrek Hastalarında Beslenme Durumunun ve Malnütrisyon İnflamasyon Skorunun Belirlenmesi: Kesitsel Bir Araştırma

Abstract

Amaç: Dünyada ve ülkemizde böbrek hastalarının sayısı gittikçe artmaktadır. Tedavideki gelişmelere rağmen bu hasta grubunda mortalite hâlâ yüksektir. Mortaliteyi etkileyen faktörlerin başında protein enerji malnütrisyonunun ve buna bağlı olarak gelişen inflamasyonun geldiği artık bilinmektedir. Bu kesitsel çalışma ile kronik böbrek hastalarının beslenme durumları ve malnütrisyon inflamasyon skorlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, Fırat Üniversitesi Hastanesi Nefroloji Kliniğine ve Elazığ ilinde bulunan özel bir diyaliz merkezine başvuran 18-65 yaş arası 70 hasta incelenmiştir. Hastaların sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve fiziksel aktivite durumları anket formu yöntemi ile besin tüketim kayıtları ise 24 saatlik hatırlatma yöntemi ile alınmıştır. Hastaların antropometrik ölçümleri araştırmacılar tarafından kayıt edilmiştir. Ayrıca hastalara malnütrisyon inflamasyon skoru (MİS) ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Yaş ortalamaları 50,8±13,4 yıl olan hastaların ortalama MİS’lerinin 8,3±4,7 ve %61,4’ünün malnütrisyonlu olduğu bulunmuştur. Malnütrisyonlu hastaların vücut ağırlığının, boy uzunluğunun, beden kitle indeksi değerlerinin, bel, kalça ve üst orta kol çevrelerinin, malnütrisyonlu olmayan hastalara kıyasla daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca malnütrisyonlu hastaların C-reaktif protein, kreatinin, üre, sodyum ve inorganik fosfor düzeyleri, malnütrisyonlu olmayan hastalara oranla daha yüksek bulunurken, glomerül filtrasyon hızı düzeyleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Hastaların beslenme durumları değerlendirildiğinde her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: MİS ile hastaların antropometrik ölçümleri ve bazı kan parametreleri arasında doğrusal bir ilişki olması sebebiyle MİS’in kronik böbrek hastalarında kullanılması doğru bir yaklaşım olacaktır. Bu çalışmada, beslenme durumu ve MİS arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Beslenme durumunun MİS ile arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için geniş kapsamlı çalışmaların yapılması önerilmektedir.