KUZEYDEKİ ASIRLIK ÇATIŞMA: ARKTİK BÖLGESİ’NDEKİ ÇIKARLAR ALGILAMASI VE EGEMENLİK TARTIŞMALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Abstract

Son yıllarda Uluslararası İlişkiler dünyasının terörizm, çevre kirliliği, etnik-siyasi-mezhep içeriklilokal çatışmalar, enerji jeopolitiği gibi yeni çalışma alanları ile şekillendiği söylenebilir. Bilhassa iklimdeğişikliği ile birlikte çevresel faktörler, güvenlik ve enerji jeopolitiği bağlamında etkin bölgelerden biri olanArktik Bölgesi, son yüzyıllık süreç boyunca gittikçe artan bir öneme sahip olmuştur. Bölgenin fosil yakıtpotansiyelinin keşfedilmesinin yanı sıra, deniz ulaşımı, stratejik üs bulundurma, maden ve deniz ürünleriçeşitliliği ve bilimsel faaliyetlerin yürütülmesi gibi günümüz devletlerin çıkar algılamaları içerisindedeğerlendirilebilecek bu tür imkanlara sahip olması, Arktik Bölgesi’nde bir siyasal ve hukuki egemenlikmücadelesine neden olmaktadır. Bu çalışmada, Arktik Bölgesi üzerindeki yüzyıllık mücadelenin enerjijeopolitiği, devletlerin bölge üzerindeki farklı politik algılamaları ve egemenlik tartışmaları bağlamındadeğerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, sahildar devletler arası karşılıklı bağımlılık ilişkisine değinilerekve betimsel analiz yöntemi kullanılarak bölgede aktörler arası işbirliği sürecinin tercih edilebilir olduğuiddiası ile nihayete erdirilmiştir.